Medüller tiroid karsinomunun erken teşhisine yönelik nodüler tiroid hastalığı olan hastalarda rutin kalsitonin taraması yapılmalı mıdır?

AMAÇ : Kalsitonin tiroid bezinin nöroendokrin yapıdaki parafolliküler C hücreleri tarafından sentezlenen ve aynı zamanda medüller tiroid karsinomunun (MTK) teşhis ve takibi açısından hassas ve değerli bir tümör belirtecidir. Çalışmamızda nodüler tiroid hastalığı olan hastalarda rutin kalsitonin değeri bakılarak medüller tiroid karsinomunun erken teşhis edilmesine yönelik yapacağı katkının değerlendirilmesini amaçladık. YÖNTEM : Çalışmamıza Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Endokrinoloji Bilim Dalı'nda 2010-2020 yılları arasında kalsitonin(CT) değeri bakılan, yaşı 18 ve üzeri olan ,toplam 3494 hastadan nodüler tiroid hastalığı nedeniyle takip edilen 2543 hasta dahil edildi. Bazal kalsitonin değeri >10 pg/ml olup nodüler tiroid hastalığı olan 93 hastanın istatitik veri analizi yapıldı. Daha önce teşhis edilmiş bilinen MTK tanısı olan, ailesel MEN sendromu olan hastalar çalışma dışı bırakıldı. Hastalar retrospektif olarak incelendi. BULGULAR :2543 nodüler tiroid hastasının 1951'i(%77) kadın, 592'si(%23) erkekti. Yaş aralığı 19-104 arası olarak değerlendirildi. Bazal CT >10 pg/ml olan 93 nodüler tiroid hastasının ise ortalama tanı yaşı 54.08 ± 14,40'dı. Hastaların 36'sı(%38,7)kadın, 57'si(%61,3) erkekti. Olası yalancı pozitiflik nedenleri; hastaların %24,7'inde böbrek yetmezliği, %7,5'inde otoimmun tiroid hastalığı, %1,1'inde gebelik, %11,8'inde bakteriyal enfeksiyon, %1,1'inde alkol kullanımı, %8,6'sında β-bloker kullanımı, %5,4'ünde farklı bir nöroendokrin tümör, %21,5'inde papiller kanser idi . CT>10 pg/ml olan 93 nodüler tiroid hastasının 12'sinde nodül ileri tetkiğinde kalsitoninden önce farklı araştırma yöntemleri kullanılarak MTK teşhisi konulmuştur. Nodül ileri tetkik edilirken ilk kalsitonin değeri bakılan ve yüksek saptanan, sonrasında opere olup kesin patoloji tanısı MTK olarak değerlendirilen hasta sayısı 5 (%5,4) idi. Tiroid nodülü araştırılırken rutin kalsitonin bakılarak elde edilen MTK prevalansı %0,2 olarak değerlendirildi. TARTIŞMA : Tiroid nodülü olan hastalardan rutin kalsitonin bakılmasının önem ve anlamına dair çeşitli çalışmalar yapılmıştır. Yapılan diğer çalışmaların genel sonuçlarını ve kendi çalışmamızı da göz önünde bulundurduğumuzda, CT değerinin tüm noduler tiroid hastalığı olan hastalardan rutin bakılması yerine, öncelikle klinik ve ultrason bulguları malign şüpheli ve/ve ya iiab soncu malign şüpheli,belirsiz sitoloji olan hastalardan bakılmasının daha anlamlı ola bileceği düşünüldü.Sonuç olarak;kalsitonin testi tiroid nodüllerinde medüller tiroid karsinomunu saptamak için hassas ve spesifik bir belirteç ola bilir,ancak gerek maliyet gerekse de testin kısıtlılığına neden olan sebeplere bağlı(kalsitoninin yalancı pozitif ve yalancı negatiflik nedenleri)kalsitoninin rutin bakılması hala tartışma konusudur ve testin anlamlılığı açısından daha fazla randomize çok merkezli çalışmalara ihtiyaç vardır. ANAHTAR KELİMELER : Nodüler Tiroid Hastalığı, Medüller Tiroid Karsinomu, Kalsitonin