Mehmet Şakir Paşa'nın hayatı (1856 – 1919)

Çalışmamız, Osmanlı Devleti'nin son dönemine tanıklık etmiş olan asker ve devlet adamlarından Mehmet Şakir Paşa'nın biyografisini oluşturmaktadır. Bu çalışmada Mehmet Şakir Paşa'nın tarihteki yerini belirlemek amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda tez oluşturulurken Mehmet Şakir Paşa hakkında bilgi içeren arşiv belgeleri, gazeteler, dönemin şahsiyetlerinin hatıraları ve araştırma eserlerinden faydalanılmıştır. 1856 yılında Batum'a bağlı Livane Kazası'nda doğan Mehmet Şakir Paşa, ilk ve orta eğitimini tamamlamasının ardından 1879 yılında Mekteb-i Harbiye'den yüzbaşı rütbesi ile mezun olmuştur. Aynı sene Mühendishane-i Berr-i Hümayun hocalığına atanmıştır. 1883 yılında eğitim görmek üzere Berlin'e gönderilmiştir. 1887 yılında Berlin'den dönmüş ve Mekteb-i Fünun-u Harbiye-i Şahane'ye tayin edilmiştir. 1901 yılında İşkodra Vali ve Kumandanlığı ve 1903 yılında Kosova Valiliği'nde bulunmuştur. 1905 yılında Yemen'de görevlendirilmiştir. II. Meşrutiyet'in ilanından önce Genel Kurmay Başkanı olarak kabineye atanmıştır. 1908'de Sultan II. Abdülhamit'in seryaverliğini yapmıştır. II. Abdülhamit tahttan indirildikten sonra sürgün edilmiştir. Affedilmesinin ardından 1913 yılında görev için Yemen'e gideceği sırada tekrar sürgüne gönderilmiştir. I. Dünya Savaşı'nın ardından sürgünden dönmüş ve 1919 yılında kurulan I. Damat Ferit hükümetinde Bahriye ve Harbiye Nazırlığı görevlerinde bulunmuştur. Harbiye Nazırlığı esnasında Mustafa Kemal Paşa'nın Samsun'a gönderilmesine vesile olmuştur. 18 Haziran 1919 tarihinde İstanbul'da vefat etmiştir.