Mekansal uyarıcılar kapsamında fuar ziyaretçilerinin deneyimi

Günümüzde, toplantılar, teşvik organizasyonları, kongre ve fuarlar (MICE) organize edildiği bölgelere ve devletlerin ekonomisine milyarlarca dolarlık katma değer sağlayan küresel bir endüstrinin parçasıdır. Fuarlar, katılımcı kurumlar tarafından önemli miktarlarda yatırım yapılan pazarlama araçlarından bir tanesidir. Günümüz fuar endüstrisinde, organizatör firmalar nitelikli ziyaretçileri fuar alanlarına çekmeye çalışarak marka vaatlerini gerçekleştirmeye çalışmaktadır. Markalar, ziyaretçilerine sundukları vaatlerini mekansal uyarıcıların yardımıyla sundukları mekan deneyimi ile zenginleştirmektedir. Bu nedenle, ziyaretçilerin mekan deneyimine bağlı olarak oluşturdukları tepkiler ve sonrasındaki davranışların tespit edilmesine yönelik düzenlenecek araştırmaların önemi büyüktür. Bu çalışma, fuar alanlarındaki ve firma stantlarındaki mekansal uyarıcıların bireyin alan deneyimini nasıl şekillendirdiğini araştırmayı hedeflemektedir. Araştırmanın sonunda yaratılacak olan teorik modele ulaşmak amacıyla nitel araştırma yöntemlerinde kullanılan araçlardan olan gözlem ve mülakat tekniklerine başvurulmuştur. Fuarİzmir'de organize edilen ShoeExpo, Marble Fair, Travel Turkey ve MINEX fuarlarından toplanan verilerden elde edilen sonuçlar ile ziyaretçi deneyim ve davranışının belirleyici değişkenleri ortaya çıkarılmış ve her bir fuar organizasyonu için ayrı modelleme yapılmıştır. Bu sınıflandırmalardan yola çıkarak araştırmada, genel bir teorik model geliştirilmiştir. Bu model ziyaret öncesi, sırası ve sonrası olmak üzere sınıflandırılmıştır. Araştırmada, temel boyutlar olarak mekansal uyarıcılar, ziyaretçilerin stant içi deneyimleri, stant içi tepkileri ve ziyaret sonrası davranışları incelenmiştir. Geliştirilen modelde, ziyaret sırasında fiziki ve sosyal mekan uyarıcıları ile metaforik ve tamamlayıcı unsurlar üzerinde durulmuştur. Bu uyarıcılar, ziyaretçilerin stant içi deneyimlerini nasıl algıladıklarını etkilemektedir. Ziyaretçiler bu algıladıkları uyarıcılara bilişsel, duygusal ve fiziksel tepkiler geliştirmektedir. Bu uyarıcılar ziyaretçilerden kaynaklı bazı özelliklere dayanarak sınırlanmaktadır. Örneğin, önceki deneyim ve planlı ziyaret gibi özellikler özellikle de fiziksel uyarıcıların etkisini en aza indirgemektedir. Tüm bunların sonucunda, ziyaretçi, deneyim süresi bittikten sonra bazı daravnışlar geliştirme eğiliminde olmaktadır. Araştırma bu davranışların belirlenmesi konusuna da ışık tutmaktadır. Anahtar Kelimeler: Fuar Alanları, Mekan Deneyimi, MICE Etkinlikleri, Mekansal Uyarıcılar, Ziyaretçi Davranışı