Memduh Şevket Esendal'ın eserlerinde kadın

Bu tezin amacı, daha çok hikâyeciliği ile bilinen yazar Memduh Şevket Esendal'ın eserlerinde yer verdiği kadın karakterleri ve yazarın kadına bakış açısını incelemektir. Bu amaçla çalışmanın birinci bölümünde öncelikle yazarın şahsi ve edebî hayatı hakkında bilgi verilmiş olup yazarın kadına bakış açısı üzerinde durulmuştur. Tezin ikinci bölümünde ise çalışmanın asıl konusu olan yazarın hikâye ve romanlarında yer verdiği kadın karakterler irdelenmiştir. Bu karakterler, çalışma durumlarına göre (çalışan kadınlar), eğitim düzeylerine göre (eğitimli kadınlar), genç kadınlar (genç kızlar), ev hanımı olan kadınlar, yabancı kadınlar olmak üzere beş farklı başlık altında kategorize edilmiştir. Elde edilen sonuçlar neticesinde yazarın yaşadığı dönemin kadına olan bakış açısı ile yapıtlarında yer verdiği kadın modeli birbirine çok uzak görülmemiştir. Bunun dışında saptanan bir diğer özellik, hikâyelerinde adı geçen kadın karakterleri, özellikle de genç kızlar başta olmak üzere ev hanımı kadınları, evlilik olgusu ile paralel bir şekilde işlemiş olduğudur. Hemen hemen her hikâyesinin kadın kahramanı, o dönem toplumunun kabul gördüğü ve sosyolojik olarak mühim bir olgu kabul ettiği evlilik müessesi çerçevesinde değerlendirilmiştir. Çalışmadan elde edilen bir diğer sonuç ise kategorize edilen kadın grupları içerisinde yabancı uyruklu kadınların da olduğu, hikâyelerde en çok genç kadınlara yer verildiği, bazı kadınların eşleri tarafından aldatıldığı için kurban, bazılarınınsa ölümcül tipler olmasıdır. Hikâyelerde evlilik olgusunun da bu sebepten en çok genç kadınlar ile evli olan ev hanımları üzerinden yansıtıldığı yorumuna ulaşılmıştır. Yine dikkat çeken bir diğer nokta ise yazarın eserlerinde işlemiş olduğu kadın karakterlerine vermiş olduğu isimlerdir. Çoğu kadın isimleri, birbirinden farklı hikâyelerde birden çok kez kullanılmış olup yazar isim açısından fazla bir çeşitliliğe gitmemiştir.