Meme kanseri sonrası semptom yönetiminde mobil tabanlı bakım destek uygulamalarının etkinliği: Bir sistematik derleme

Amaç: Bu araştırmada, meme kanseri tanılı hastalarda semptom yönetiminde kullanılan mobil tabanlı bakım destek uygulamalarının etkinliğinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Bu sistematik derleme çalışması PRISMA 2020 yönergelerine uygun olarak gerçekleştirilmiş ve PROSPERO'ya kaydedilmiştir. PubMed, Scopus, Medline, EBSCHOhost, Web of Science, Science Direct ve Central veri tabanlarında ''meme kanseri'' (breast cancer), ''semptom yönetimi'' (symptom management) ve ''mobil sağlık'' (mobile health) anahtar kelimeleri ve bunların kombinasyonları ile 01.01.2013 ile 31.12.2023 tarih aralığında son 10 yıl taranmıştır. Bulgular: Taramalar sonucunda ulaşılan 793 çalışmadan 14'ü derlemeye dahil edilmiştir. Araştırmaların toplam örneklem hacmi müdahale grubu için 920, kontrol grubu için 875'tir. Çalışmalarda mobil tabanlı bakım destek uygulamalarında beş farklı mobil yaklaşım türü kullanılmış, müdahalelerinin katılımcılar tarafından kullanım süreleri üç hafta ile altı ay arasında değişmiştir. Uygulanan programlarda eğitsel içerikler kullanılarak semptomları tanıma, izleme, raporlama ve bu semptomların öz yönetiminde kanıta dayalı öz bakım önerileri sunma ile öz yönetim ve öz yeterlilik sağlama ana başlıkları öne çıkmıştır. Çalışmalara dahil olan müdahale yöneticileri ise sağlık profesyonellerinden oluşmuştur. Çalışmalarda semptom yönetimine ilişkin etkiler fiziksel ve psikolojik semptom alt başlıklarında değerlendirilmiş, mobil tabanlı bakım destek uygulamalarının çoğunluğunun (8 çalışma) hem fiziksel hem de psikolojik semptomların üzerinde destekleyici ve iyileştirici etkileri ortaya konmuş, en fazla etki ise yaşam kalitesi üzerinde olmuştur. Sonuç: Bu sistematik derleme araştırmasından elde edilen bulgular, meme kanseri sonrası semptom yönetiminde kullanılan mobil tabanlı bakım destek uygulamalarının, fiziksel ve psikolojik semptomların şiddetini azaltarak semptom yönetiminde hastaları desteklediğini ve faydalar sağladığını ortaya koymaktadır. Anahtar Kelimeler: Meme Kanseri, Mobil Uygulama, Mobil Sağlık, Semptom Yönetimi, Sistematik Derleme