Meme kanserli hastalarda CYP2D6 polimorfizmlerine göre tamoksifenin etkinlik ve yan etki ilişkisinin belirlenmesi

Giriş ve Amaç: Meme kanseri, kadınlarda en sık görülen kanserdir ve % 55-75`nde hormon reseptörü pozitiftir. Tamoksifen hormon reseptörü pozitif premenapozal hastalarda standart tedavi olarak kullanılan bir ön ilaçtır. Etkinliği ve toksisitesi bireyler arasında farklı olabilmektedir. Tamoksifen karaciğerden sitokrom P450 sisteminde bulunan CYP2D6 üzerinden aktif metabolitlerine dönüşür. CYP2D6 allel gruplarına göre metabolizması hakkında ön bilgi verebilecek CYP2D6 fenotipleri belirlenebilir.Gereç ve Yöntem: 2007-2011 yılları arasında tamoksifen kullanan erken ve lokal ileri meme karsinomlu hastalar çalışmaya alındı. Hastaların periferik venöz kanlarından Multiplex PCR yöntemiyle CYP2D6 gen polimorfizmleri metabolize edici gruplara ayrıldı. Hastaların klinik özellikleri ile gen polimorfizmleri karşılaştırıldı. Kategorik ölçümlerin gruplar arasında karşılaştırılmasında Ki Kare testi kullanıldı. CYP2D6 ve metastaz ilişkisini saptamada Kaplan-Meier analizi altında Log-Rank testi yapıldı.Bulgular: Takip süresi 6-71 ay (ortalama=32 ay), yaş ortalaması 44,81±6.44'di. CYP2D6 gen polimorfizmleri % 5,2 hızlı, % 77,1 normal, % 11,5 orta, % 2,1 zayıf metabolizör gruplardı. Normal metabolizör gruptaki en sık allel % 19,79 CYP2D6*1/*2, tek allel ise % 81 CYP2D6*1 idi.CYP2D6 gen polimorfizmi ile meme kanserinin patolojik özelikleri, sıcak basması, vajinal kuruluk, kilo artışı, depresyon, HDL ve LDL düzeyleri ve hepatosteatoz ile istatistiksel anlam izlenmezken, kolesterol ve trigliserit düzeylerindeki artışta istatistiksel anlamlılık saptandı (p=0,003 ve p=0,029). Yavaş metabolizör grupta endometriumun kalın, hızlı metabolize grupta ise endometrium kalınlığı ince saptanmıştır (p=0.01). Takipte % 5,2 olguda metastaz gelişti. Kaplan Meiyer metodu Log-Rank testi kullanılarak CYP2D6 gen polimorfizmi ile metastaz ilişkisinde farklılık izlenmedi (p=0,737).Sonuç: CYP2D6 genetikpolimorfizmi ile hastalığın özellikleri ve yan etkileri parametrelerinden lipidler ve endometrium kalınlığı dışında anlamlı ilişki izlenmedi. Endometrium kalınlığındaki istatistiksel anlam, ilaç metabolizmasına göre gruplarla uyumlu bulunmuştur. Hızlı metabolizörlerde endometrium atrofik, yavaş metabolizörlerde normal ve hiperplazikti (p=0,019). Bu hastalardaki yaşam sürelerinin uzun olması beklendiğinden uzun takipli çalışmalara ihtiyaç vardır.Çalışmamızda; CYP2D6 gen polimorfizmlerinin tek başına tamoksifen tedavi sonuçlarını etkilemediği belirlenmiştir.