Menâr tefsiri özelinde çağdaş müfessirlerin nesh meselesine yaklaşımı

Kur'ân-ı Kerim, İslâm'ın temel kaynağı olarak Müslümanların hayatını şekillendiren bir anayasa konumundadır. Bu sebeple, onun doğru anlaşılabilmesi için müfessirler tarafından çeşitli ilmi çalışmalar yürütülmüş ve 'Ulûmu'l-Kur'ân' ilimleri oluşturulmuştur. Bu ilimlerden biri olan nesh, önceki bir ilahi hükmün, sonraki bir ilahi hükümle kaldırılması anlamına gelir. Klasik dönemde müfessirler arasında Kur'ân âyetleri arasında neshin vuku bulduğuna dair genel bir kabul varken, Mutezile alimi Ebû Müslim el-İsfehânî bu görüşü eleştirmiştir. Çağdaş dönemde ise nesh meselesi farklı görüşler çerçevesinde yeniden tartışılmıştır. Çalışmamızda, özellikle Muhammed Abduh ve Reşid Rızâ'nın 'Menâr Tefsiri' özelinde neshe bakışı üzerinde durulmuş ve çağdaş müfessirlerin görüşleriyle karşılaştırılmıştır. Çalışma üç bölümden oluşmaktadır: Birinci bölümde nesh kavramı, tarihsel gelişimi ve Ebû Müslim el-İsfehânî'nin görüşleri ele alınmıştır. İkinci bölümde çağdaş müfessirlerin nesh meselesine yaklaşımları incelenmiş, üçüncü bölümde ise Muhammed Abduh ve Reşid Rızâ'nın hayatları, düşünceleri ve Menâr Tefsirindeki nesh anlayışları değerlendirilmiştir. Sonuç olarak çalışmamız, nesh meselesinin klasik ve çağdaş dönemlerdeki yorumlarını karşılaştırarak, bu konunun İslâm düşüncesindeki dönüşümünü ortaya koymayı amaçlamaktadır.