Menopoz döneminde eş desteğinin kadınların yaşam kalitesine etkisi

Amaç: Çalışma menopoz döneminde eş desteğinin kadınların yaşam kalitesi üzerinde etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Gereç Yöntem: Tanımlayıcı türde planlanan çalışma Tokat Gaziosmanpaşa Üniversite Hastanesine 08/2024-12/2024 tarihleri arasında başvuran menopoza girmiş 200 kadın ile yürütülmüştür. Araştırma verilerinin toplanmasında Kişisel Bilgi Formu, Menopoz Eş Desteği Ölçeği, Utian Yaşam Kalitesi Ölçeği kullanılmıştır. Bulgular: Çalışmaya katılan kadınların yaş ortalaması 57.18±8.30, evlilik yılı ortalaması 35.32±10.95 , menopoz yaş ortalaması 46.11±4.94 ; menopoz süresi ortalaması 11.23±8.09 ; menstrual siklus başlama yaş ortalaması 12.55±1.66 . Kadınların %85.5'inin doğal yol ile menopoza girdiği, %59.5'inde menopoza yönelik şikâyet olmadığı, menopozal şikayeti olanların %48.4'ünün sıcak basması/terleme şikayetinin olduğu, %90.5'inin menopoz şikayetlerine yönelik tedavi almadığı, %92'sinin menopoza yönelik psikolojik destek almadığı, %62'sinin menopoza yönelik bilgi almadığı belirlenmiştir. Çalışmada, Menopoz Eş Desteği Ölçeği toplam puan ortalaması 106.51±40.11, alt boyutların puan ortalaması "duygusal destek" için 33.87±13.42, "araçsal destek" için 16.32±8.69, "değer verme desteği" için 39.82±14.73, "cinsel yakınlık desteği" için 16.49±9.07; Utian Yaşam Kalitesi Ölçeği toplam puan ortalaması 58.56±6.42, alt boyutların puan ortalaması "meslek/iş yaşam kalitesi" için 17.56±2.88; "cinsel yaşam kalitesi" için 7.66±1.98; "sağlıklı yaşam kalitesi" için 18.99±3.17; "emosyonel yaşam kalitesi" için 14.35±2.83 bulunmuştur. Menopoz Eş Desteği Ölçeği toplamı ile Utian Yaşam Kalitesi Ölçeği toplamı arasında pozitif yönlü, orta düzeyde, anlamlı bir ilişki olduğu (r=-0.437; p<.001) belirlenmiştir. En yüksek ilişki Menopoz Eş Desteği Ölçeği toplamı ile "değer verme desteği" alt boyutu arasında çok güçlü düzeyde, anlamlı, pozitif yönlü saptanmıştır. Menopoz Eş Desteği Ölçeği üzerinde eş çalışma durumu, sağlık güvencesi varlığı, menopoza yönelik bilgi alma durumu değişkenlerinin; Utian Yaşam Kalitesi Ölçeği üzerinde ekonomik durum, menopoz yaşı değişkenlerinin anlamlı yordayıcılar olduğu belirlenmiştir (p<0.05). Sonuç ve Öneriler: Çalışmanın bulguları doğrultusunda kadınların menopoz döneminde yeterli eş desteğine sahip oldukları, yaşam kalitelerinin ise orta düzeyde olduğu belirlenmiştir. Kadınların eşlerinden aldıkları destek arttıkça yaşam kalitesinin de arttığı saptanmıştır. Bu doğrultuda; sağlık profesyonellerinin, menopoz sürecine ilişkin bilgilendirme faaliyetlerini yalnızca kadınlara değil, eşlere yönelik olarak da planlaması, çift ilişkilerinin güçlendirilmesi ve menopoz dönemindeki kadınların yaşam kalitesinin artırılması amacıyla önerilmektedir. Anahtar Kelimeler: Menopoz, Yaşam Kalitesi, Eş Desteği, Ebelik