Menstrüal döngüde sıçan uterus yapısındaki elektron mikroskobik değişiklikler

VII. ÖZETÇalışmamızda farklı menstrüel döngü evrelerinde, uterus duvarında olaylanan ince yapıdüzeyindeki değişikliklerin ışık ve elektron mikroskobu düzeyinde incelenmesi amaçlandı.Bu amaçla, uterusun 4 menstrüal evresinde bulunan 16 adet Sprague Dawley albino cinsidişi sıçan, her grupta 4' er adet olacak şekilde gruplandırıldı. Sıçanların menstrüal evreleri(proöstrus, östrus, metaöstrus ve diöstrus) her gün vajinal smear alınarak, Papanicolaou boyamayöntemiyle ayırt edildi. Sıçan uterus dokularından, ışık ve elektron mikroskobik çalışma için uygunbloklar hazırlandı. Alınan yarı ince kesitler toluidin mavisi ile boyanarak Olympus foto ışıkmikroskopta değerlendirilirken, işaretlenen bölgelerden alınan ince kesitler Carl Zeiss EM 900mikroskopta incelenerek resimlendirildiler.Proöstrus evresine ait uterus dokusunun elektron mikroskobik incelemelerinde, hücrelerdeyan yüzün apikal bölgelerinde belirgin bağlantı birimleri ayırt edildi. Hücre yan yüzlerinin basalbölgelerinde, belirgin interdigitasyonlar görüldü. Epitel boyunun büyümeye başlaması, lümenin azgirintili çıkıntılı oluşu, yalancı bezlerin oluşmaya başlaması, lamina propriya' da fibroblast benzeristromal hücrelerin gelişkin yapı sergilemesi ve damarlardaki dolgunluk erken proliferasyonevresindeki gelişim ile uyumluydu. Östrus evresinde, apikale yakın hücre yan yüzlerinde sıkıbağlantı birimleri gelişkin, genelde nokta halinde görüldü. Hücrelerin yan yüzlerinin basalindeizlenen interdigitasyonlar proöstrus grubuna göre daha gelişkindi ve yer yer hücreler arası aralığınaçıldığı izlendi. Bu evrede izlenen epitel boyundaki artış, apoptotik hücre ve cisimciklerin varlığı,bez lümenlerinde katlantıların şekillenmesi, lamina propriya' da yerleşik gelişkin stromal hücreler,damarlanmada ve kollagen liflerde artış, hipertrofik düz kas hücreleri östrus evresindeki sıçanuterusunun, folliküler evre (geç proliferasyon) yapısal değişimlerine uygun bulgular olarakdeğerlendirildi. Metaöstrus evresindeki sıçan uterusunda olaylanan yapısal değişimlerden, epitelboyundaki belirgin alçalma (kısalma), son derece gelişkin uterus ve yalancı bezlerin varlığı, laminapropriya' nın gelişkin stromal hücrelerindeki artış, yoğun sitoplazmalı düz kas hücreleri sekresyonevresi başlangıcı ile uyumlu bulgular olarak değerlendirildi. Diöstrus evresinde ise metaöstrusevresinde izlenen değişimler artarak insan uterusunun geç sekresyon evresi ile uyumlu bulgularsergilemiştir.Sonuç olarak proöstrus, östrus, metaöstrus ve diöstrus evrelerinden oluşan sıçan menstrüaldöngüsünün ışık ve elektron mikroskobik bulguların insan proliferasyon, folliküler ve erken-geçsekresyon evre bulguları ile örtüştüğü kanısına varılmıştır.