Merkezimizde ambulatuar kan basıncı yöntemi ile primer hipertansiyon, maskeli hipertansiyon ve beyaz önlük hipertansiyonunun tespiti ve analizi

Amaç: KTÜ Farabi Hastanesi Hipertansiyon ve Nefroloji Kliniğine başvuran hastalarda primer hipertansiyon, maskeli hipertansiyon ve beyaz önlük hipertansiyonunun tespit edilmesi ve başvuru anındaki verilerin analiz edilmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: 01.06.2018-30.06.2022 yılları arasında Karadeniz Teknik Üniversitesi Hipertansiyon ve Nefroloji polikliniğine başvurarak ambulatuar kan basıncı ölçümü yapılan 858 hastadan dahil edilme kriterlerini karşılayan toplam 237 hasta alınmıştır. Çalışmada öncelikle hastaların demografik özellikleri, ofis kan basıncı, ev kan basıncı, ambulatuar kan basıncı ölçümleri, laboratuvar ve klinik bulguları incelenmiştir. Çalışma tek merkezli ve retrospektif dosya taraması ile gerçekleştirilmiştir. Bulgular: Çalışmaya alınan hastaların %14,8'i (n=35) normotansif olup %85,2'sinde (n=202) hipertansiyon saptandı. Kadınların %81,3'ünde, erkeklerin ise %88,8'inde hipertansiyon saptandı. Hipertansiyonu olan hastaların %17,3'ünde (n=35) maskeli hipertansiyon, %16,3'ünde (n=33) beyaz önlük hipertansiyonu ve %66,3'ünde (n=134) ise devamlı hipertansiyon saptandı. Cinsiyetle hipertansiyon varlığı arasında anlamlı bir farklılık saptanmadı. Devamlı hipertansiyonu olan olguların ortalama yaşı 56,07±14,71, Maskeli hipertansiyon (MHT) olan olguların ortalama yaşı 50,94±17,21, Beyaz önlük hipertansiyonu (BÖH) olan olguların ortalama yaşı 50,4±15,30, normotansif olan olguların yaş ortalaması ise 48,08±15,12 olup devamlı hipertansiyonu olan olgular ile normotansif olgular arasında ortalama yaş değerleri yönünden anlamlı farklılık tespit edildi. Hipertansiyonu olan olguların %48,5'inde (n=98) beden kitle indeksi ≥30 kg/m2 olup hipertansif gruplar arasında BKİ arasında anlamlı farklılık saptanmadı. Biyokimyasal parametrelere bakıldığında maskeli hipertansiyonu olan grubun hemoglobin değerleri devamlı hipertansiyonu olanlardan daha yüksek bulundu. LDL, ürik asit, glukoz, sodyum, potasyum değerlerine bakıldığında ise gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık olmadığı görüldü. Maskeli hipertansiyon ve devamlı hipertansiyonu olanların ambulatuar kan basıncı parametrelerine bakıldığında beyaz önlük hipertansiyonu ve normotansiyonu olanlara göre gündüz ortalama kan basıncı, gece ortalama kan basıncı ve tüm gün ortalama kan basıncı değerleri istatistiksel olarak anlamlı yükseklik saptandı. Sonuç: Çalışmamızda bulgular çoğunlukla literatürle benzer bulunmuştur. Fakat yapılan diğer çalışmalarda biyokimyasal parametrelere bakıldığında devamlı hipertansiyonu olanlarda ürik asit ve glukoz değerlerinde diğer gruplara göre yükseklik gözlenirken bizim çalışmamızda bu değerlerde gruplar arasında farklılık gözlenmedi. ABPM, primer hipertansiyon, maskeli hipertansiyon ve beyaz önlük hipertansiyonu tanı ve tedavisinde önemli bir yere sahiptir. Bununla birlikte hastaların demografik özellikleri, laboratuvar parametreleri, radyolojik görüntüleme, ek komorbiditeler, evde kan basıncı ölçümü ve ofis kan basıncı ölçümü de tanıya yardımcı olan parametreler arasında olup ABPM ile birlikte değerlendirilmelidir. Çalışmamızda en önemli kısıtlayıcı faktör yürütülen araştırmanın tek merkezli olması dolayısıyla hasta sayısının az olmasıdır. Bu durum çalışma sonuçlarının kapsayıcılığını olumsuz etkilemekte olup yapılacak çok merkezli çalışmalarla desteklenmesi önerilir. Anahtar Kelimeler: 24 saatlik ambulatuar kan basıncı ölçümü , ABPM, beyaz önlük hipertansiyonu, maskeli hipertansiyon, primer hipertansiyon, devamlı hipertansiyon