Mersin (Myrtus communis L.) bitkisinin fitokimyasal bileşimi ve yara iyileştirici antienflamatuvar aktivite yönünden değerlendirilmesi

Bu çalışmada, Türkiye'de doğal olarak yetişen Mersin (Myrtus communis L.) bitkisinin hidrodistilasyon ile elde edilen uçucu yağlarının verimi ve kimyasal bileşenleri araştırılmıştır. Aynı zamanda hekzan ekstraksiyonu ile elde edilen lipofilik ve aseton ekstraksiyonu ile elde edilen hidrofilik madde miktarı ve bileşenleri de araştırılmıştır. Diğer taraftan bu türlerin anatomik yapılarına da bakılmış, kozalak ve yaprak boyutları ölçülmüştür. Yara iyileştirici aktivite in vivo ve in vitro deney modelleri kullanılarak araştırılmıştır. Histopatolojik değerlendirmeler ile deri dokularında ülserasyon, re-epitelizasyon, fibroblast artışı, mono/polimorfonükleer hücreler, damarlanma ve kollajen artışı kalitatif olarak (+, ++, +++ şeklinde) değerlendirilerek, test numunelerinin yara iyileşmesinin hangi fazında olduğu saptanmıştır. Anti-enflamatuvar etkinin tespiti amacıyla farelerde akut yöntemlerden, kapiller permeabilitenin artışına dayanan inhibisyon yöntemi (Whittle yöntemi) uygulanmıştır. Myrtus communis L. meyvelerinden elde edilen uçucu yağın çizgisel insizyon yara modelinde % 39.1 oranında yara gerilim kuvveti; dairesel eksizyon yara modelinde ise % 60.08 oranında kontraksiyon sağlayarak anlamlı derecede yara iyileştirici aktiviteye sahip olduğu tespit edilmiştir. n-hekzan ekstresinin dairesel eksiyon yara modelinde % 49.19 oranında anlamlı derecede aktivitesinin olduğu belirlenirken, aynı ekstre, yara gerilim kuvvetinde anlamlı bir artış sağlamamıştır. Asetik asit-nedenli kapiller permeabilitenin inhibisyonuna dayanan Whittle Yöntemi'nde anti-enflamatuvar etkileri değerlendirilen test numunelerinden, meyvelerinden elde edilen uçucu yağın % 28.5 oranında anlamlı derecede inhibisyon sağladığı tespit edilmiştir. Sonuç olarak M. communis L. bitkisinin özellikle meyvelerinden elde edilen ekstrelerin anti-enflamatuvar olarak ve yara iyileştirici preparat olarak kullanılabileceği önerilmiştir.