Meslek liselerinde çalışan öğretmenlerin üstbiliş becerileri ile sosyal uyumları arasndaki ilişki(İstanbul Anadolu Yakası örneği)

Bu araştırmada, Meslek Liselerinde görev yapan öğretmenlerin üstbiliş becerileri ile sosyal uyum düzeylerinin demografik değişkenlerinde farklılaşma olup olmadığı çok boyutlu olarak incelenmiştir.Araştırmada tarama modeli kullanılmıştır. Araştırma, Giriş, İlgili Literatür, Yöntem, Bulgular, Sonuç, Tartışma ve Öneriler olmak üzere 5 ana bölümden oluşmaktadır.Araştırmanın evrenini, 2008?2009 eğitim-öğretim yılında İstanbul İli Anadolu Yakası'ndaki resmi Meslek Liselerinde görev yapan öğretmenler oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini İstanbul İli Anadolu Yakasında bulunan Ümraniye,Kartal, Sultanbeyli, Kadıköy, Üsküdar, Beykoz, Pendik , Tuzla ve Maltepe ilçelerinde görev yapan öğretmenler oluşturmaktadır. İlçe ve okullar belirlenirken iki aşamalı tesadüfî örnekleme yöntemi kullanılmıştır.İlk aşamada Anadolu Yakası'nda bulunan 10 ilçeden 6'sı, ikinci aşamada belirlenen 6 ilçeden 11 değişik program uygulayan meslek lisesinden 8 tür Meslek Lisesinde görev yapan toplam 270 öğretmen seçilmiştir.Araştırmanın veri toplama araçları olarak iki ölçek ve bir de bilgi formu kullanılmıştır. Araştırmaya katılan öğretmenlerin demografik/diğer bağımsız değişkenler hakkında bilgi toplamak amacı ile araştırmacı tarafından geliştirilen Kişisel Bilgi Formu kullanılmıştır. Araştırmanın bağımlı değişkenleri olan üstbiliş becerileri Üstbiliş Ölçeği-30 (ÜBÖ-30) (Tosun ve Irak,2007) ile, sosyal uyum düzeyleri ise Sosyal Uyum Kendini Değerlendirme Ölçeği (SUKDÖ) (Akkaya ve Diğerleri,2008) ile ölçülmüştür.Araştırmada; normal dağılım özelliği göstermeyen dağılımlar için non-parametrik teknikler, normal dağılım özelliği gösteren dağılımlar için ise parametrik analiz teknikleri; bağımsız grup t testi, non-parametrik Mann Whitney-U testi, tek boyutlu varyans analizi (ANOVA) ve non-parametrik Kruskal Wallis-H testi kullanılmış olup, manidarlık .05 düzeyinde sınanmıştır.Bu Araştırmanın sonuçlarıyla öğretmenlerin, Kişisel Bilgi Formu ile Üst biliş Ölçeği-30 (ÜBÖ-30) ve Sosyal Uyum Kendini Değerlendirme Ölçeği (SUKDÖ) puanlarında farklılıkları incelenen değişkenler; cinsiyet, yaş, medeni durum, branş, en son mezun olunan okul, çocuk sahibi olup-olmama durumu, eş çalışma durumu , mezun olunan okul türü, çalışma sekli, öğretmenlik mesleği kıdemi, görev yaptığı okuldaki çalışma süresi, algılanan okul imkânları, mesleki yayın takibi, ev sahipliği, algılanan gelir düzeyleridir.Araştırma sonunda üstbiliş ile sosyal uyum arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişkinin olmadığı, üstbiliş ölçeğinin alt boyutları olan ?olumlu inançlar? erkek kültür öğretmenlerinde yüksek düzeyde olduğu, ?bilişsel farkındalık? alt boyutunun sözleşmeli-ücretli ,bekar meslek dersi öğretmenlerinde yüksek düzeyde olduğu, ?bilişsel güven? alt boyutunun kadrolu öğretmenlerde yüksek düzeyde olduğu, ?kontrol edilmezlik? alt boyutunun aynı kurumda 4-7 yıl çalışan öğretmenlerde daha az süre çalışan öğretmenlere göre yüksek olduğu saptanmıştır. Ayrıca ?Eşi çalışan?, ?evli?, ?meslek dersi öğretmenlerinin? ve ?bayan öğretmenlerin? sosyal uyum düzeylerinin daha yüksek olduğu tespit edilmiştir.Anahtar Sözcükler: Biliş, üstbiliş, sosyal uyum, öğretmen, bilişsel gelişim. Sosyal gelişim, Üstbiliş Ölçeği.