Mesleki eğitim merkezlerinde eğitim gören bilişim teknolojileri alanı öğrencilerinin işletmelerde mesleki eğitim dersi uygulamasında paydaşların karşılaştığı sorunlar ve çözüm önerileri

Ülkemizin gelişmesi için öğrencilerimiz, kendi istekleri ve yetenekleri doğrultusunda meslek seçmelidir. Eğitim sistemimizin bunu desteklemesi ülkemizin ekonomik kalkınmasında büyük rol oynayacaktır. Sistemin meslekler hakkında bilgilendirme yapması, öğrencinin çalışma hayatı ile arasındaki ilişkinin güçlendirilmesi önemlidir. Ülkemizde insan kaynaklarının geliştirilmesi için bu konuya önem verilmelidir. Bu kapsamda mesleki eğitim merkezleri, ülkemizin meslek sahibi insan ihtiyacını karşılayabilmek adına çalışmalarını sürdürmektedir. İşletmelerde uygulanan İşletmelerde Mesleki Eğitim dersi ile öğrenci, öğrendiği teorik bilgiyi sahada uygulamaktadır. Bilişim Teknolojileri alanındaki öğrencilerin mesleki uygulama dersindeki mesleki süreçlerini MEB tarafından görevlendirilen koordinatör öğretmenler gözlemlemektedir. Öğrencinin çalıştığı işletmedeki eğitici personel, mesleği ve meslek etiğini öğretmek açısından önem arz etmektedir. Bu üç ayak, iş birliği içinde çalıştığı sürece sektöre kalifiye elaman yetişmektedir (Özkan,2023). Bu çalışmadaki amacım; öğrenci, koordinatör öğretmen ve işletmelerdeki eğitici personel açısından oluşan sorunları belirlemek ve öneriler sunabilmektir. Araştırma deseni olarak olgu bilim deseni (Fenomenoloji) kullanılmıştır. Araştırmada, Sakarya ilinde 2023-2024 eğitim-öğretim döneminde meslek okullarında görev yapan Bilişim Teknolojileri alanı koordinatör öğretmenleriyle, İşletmelerde Mesleki Eğitim dersi alan Bilişim Teknolojileri alanı öğrencileri ve bu öğrencilerden sorumlu olan eğitici personellerle görüşülmüştür. 6 öğretmen, 6 öğrenci ve 4 eğitici personel olmak üzere toplam 16 kişi ile görüşülmüştür. Alan yazın taraması yapıldıktan sonra hazırlanan ve açık uçlu sorulardan oluşan yarı yapılandırılmış görüşme formu ile bilgiler toplanmıştır. Yarı yapılandırılmış görüşme formu öğrenciler için 13, öğretmenler için 7 ve eğitici personel için 6 olmak üzere toplam 26 sorudan oluşmaktadır. Konuşmanın akışının sağlanması, daha fazla bilgiye sahip olmak ve katılımcının çok yönlü cevap vermesini sağlamak amacıyla alt sorular hazırlanarak görüşmenin devamı sağlanmıştır. Bu veriler içerik analiz yöntemiyle derinlemesine incelenmiştir. Toplanan verilerden araştırma ile ilgili kavramlar ve kodlar oluşturulmuştur. Birbiri ile ilişkili kodlardan kategoriler meydana getirilmiştir. Oluşan kategorilerden de temalara gidilmiştir. Bu başlıklar altında analiz yapılmıştır. Araştırmanın sonucunda, öğrencilerin iş yerine ve iş kurallarına adaptasyon sürecinde eğitici personelin çok büyük katkısı olduğu görülmüştür. İşletmelerdeki usta öğreticilerin öğrencilere mesleki birikimlerini aktarırken yaparak yaşayarak öğrenme metodunu kullandıkları ve bu metodun öğrenciler tarafından benimsendiği görülmüştür. Koordinatör öğretmenlerin görevlerinin, öğrencilerin işletmedeki oryantasyon süreci başlamadan önce başladığı belirtilmiştir. Okulda verilen iş güvenliği eğitimlerinin, öğrencilerin yasal hakları konusunda yapılan bilgilendirmelerin öğrencinin meslek hayatına olan katkısına sıkça değinilmiştir. Koordinatör öğretmenlerin, öğrenci iş yerine başladıktan sonra yasal süreçlerin sağlıklı bir şekilde ilerlemesi için, okul ve işletme arasında bir köprü görevinde oldukları sonucuna varılmıştır. Öğrencilerin kendini okuldan daha çok işletmeye ait hissetmelerinin sebeplerinin, işletmenin teknolojik imkânları, işletmenin öğrenciye sunduğu maaş, öğrencinin çalışan kimliğini benimsemesi olduğu sonucuna varılmıştır. Anahtar Kelimeler: Mesleki Eğitim, İstihdam, Ekonomik Kalkınma.