Meslekler sosyolojisi bağlamında aşçılık mesleğinin değerlendirilmesi

Bu çalışmanın temel amacı, aşçılık mesleğinin meslekler sosyolojisi bağlamında değerlendirilmesidir. Ayrıca bu çalışma, bürokrasi ve hiyerarşi, eğitim, örgütlenme/dernekleşme, toplumsal cinsiyet, medya ve sosyal medya konularının meslekler sosyolojisi ile ilişkilendirilmesini konu edinmektedir. Aşçılık mesleğini icra eden bireylerin profesyonelleşme sürecini, eğitim koşullarını, örgütlenmelerle bağlantısını; kadının profesyonel mutfaktaki konumunu, medya ve sosyal medyanın meslek üzerindeki etkilerini ortaya koymak üzere saha çalışması gerçekleştirilmiştir. Bu çalışmada nicel veriler elde etmek amacıyla Türkiye'de faaliyet gösteren bir restoran zincirinin yedi şehirdeki farklı şubelerinden 220 aşçı ile anket çalışması yapılmıştır. Araştırmanın bulgularında aşçılık mesleğinde bürokrasi ve hiyerarşik düzene sağlanan uyum ile mesleğin profesyonelleşme yolunda emin adımlarla ilerlediği sonucu ortaya çıkmıştır. Aşçılık mesleğinin alaylı olmaktan çıkıp okullu bir meslek olmaya doğru ilerlemesinde aşçılık ile ilgili okulların ve üniversitelerde bölümlerin artması etkilidir. Mesleğin seçiminde aile faktörünün etkisi devam ediyor olsa da medya ve sosyal medyanın meslek üzerindeki etkileri mesleği popüler bir hâle getirmektedir. Gün geçtikçe sayısı artan federasyonlar aşçılık mesleğini icra eden bireyler için önemli görülmekle birlikte bu federasyonlara üye olma durumunun oldukça az olduğu görülmüştür. Buna sebep Türkiye'deki federasyonların aşçılık mesleğini yeterince desteklemediği yönündedir. Aşçılık mesleğinde kadın çalışanların az olduğu, mutfak hiyerarşisinde daha alt konumlarda bulunduğu, profesyonel mutfakların erkeklerin egemenliğinde olmaya devam ettiği gözlemlenmiştir. Anahtar Sözcükler: Aşçı, Aşçılık, Mutfak hiyerarşisi, Profesyonel meslek, Meslekler sosyolojisi