Meta analizi ve genetik çalışmalarda bir uygulama

Amaç: Belirli bir konuda birbirinden bağımsız yapılmış çalışmaların sonucunda elde edilmiş bulguların uygun istatistiksel yöntemlerle birleştirilmesini sağlayan yöntemler topluluğuna meta analizi denir. Bu çalışmada meta analiz yöntemleri tanıtılarak genetik bir veride uygulaması yapılacaktır. Şizofreni dünya nüfusunun %1'ini etkileyen psikiyatrik bir hastalıktır. Şizofreni birçok genetik ve çevresel faktörleri içeren kompleks bir hastalıktır. Katekol-O-metiltransferaz (COMT) şizofreniye duyarlı gen olmaya adaydır. Bu çalışmanın uygulama kısmında şizofreni ile COMT geninin rs737865 SNP'i (tek nükleotit polimorfizmi) için allel frekansına bağlı olarak elde edilen odds oranları birleştirilecektir. Materyal ve Metot: Pubmed, Web of science ve google scholar veri tabanlarında "COMT (rs737865) schizophrenia" kelimeleri ile Aralık 2016'ya kadar olan yayınlar taranmıştır. Kriterlerimizi sağlayan 15 çalışma ve cinsiyete göre ayrı veri veren 4 çalışmaya STATA 14.0 kullanılarak allel frekanslarına bağlı odds oranlarının ortak kestirimi için uygun meta analitik yöntemler uygulanmıştır Bulgular: Tüm veriye rasgele etki modeli altında Dersimonian Laird yöntemi uygulanarak ortak OR=1,033 (%95 G.A=0,979-1,090) olarak bulunmuştur. Ayrıca, cinsiyete göre ayrı verilerine ulaşılan 4 çalışmaya kadınlar ve erkekler için sabit etki modeli altında ayrıca meta analizi uygulanmıştır. Kadınlar için OR=1,138 (%95 G.A. =0,975-1,328) olarak bulunmuştur. Erkekler için OR= 1,149 (%95 G.A. =1,019-1,295) olarak bulunmuştur. Sonuç: Uygun meta-analitik yöntem sayesinde tümel bir risk kestirimi elde edilmiş olup COMT geni rs737865 SNP'i için C ya da T alleline sahip olmanın şizofreni için risk oluşturmadığı bulunmuştur. Kadınlar ve erkekler için ayrı yapılan meta analizinde sonucunda ise kadınlar için de bir riskten sözedemezken erkekler için T alleline sahip olmanın şizofreni riskini arttırdığı bulunmuştur.