Metabolik sendromlu bireylerin akdeniz diyeti uyumu ve beslenme bilgi düzeylerinin değerlendirilmesi

Metabolik sendrom; tip 2 diyabet, kanser, kalp-damar hastalıkları, gibi birçok hastalığın prognozunu etkileyen bir risk faktörüdür. Uluslararası rehberlerde yer edinmiş olan Akdeniz diyeti; içeriğinde yer alan zeytinyağı, sebzeler, taze meyveler, yağlı tohumlar, balık, omega-3 yağ asitleri, polifenoller, fitosteroller dolayısıyla antioksidan ve antiinflamatuvar özelliklere sahiptir. Yetişkinlerde Akdeniz diyetine yüksek bağlılık, metabolik sendrom riskinin daha düşük olmasıyla ilişkilendirilmiş ve tüm bileşenleri üzerinde olumlu etki gösterdiği belirtilmiştir. Bu çalışmanın metabolik sendroma sahip bireylerin Akdeniz diyeti uyumu ve beslenme bilgi düzeylerinin değerlendirilmesini içerir. Çalışmaya Avrupa Şafak Hastanesi polikliniklerine 01.12.2022-31.01.2023 tarihleri arasında başvuran, NCEP ATP-III kriterlerine göre metabolik sendrom tanısı almış, 18-65 yaş arasındaki gönüllü 105 hasta dahil edilmiştir. Hastaların genel özelliklerini, beslenme alışkanlıklarını ve fiziksel aktivite durumlarını belirlemek amacı ile yüz yüze görüşme metoduyla anket formu uygulanmıştır. Bireylerin Akdeniz diyetine uyumları, Akdeniz Diyetine Uyum Ölçeği (MEDAS) ile, beslenme bilgi düzeyleri ise yetişkinler için beslenme bilgi düzeyi ölçeği (YETBİD) ile değerlendirilmiştir. Fiziksel aktivite düzeylerini belirlemek amacıyla Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi (IPAQ-SF) kısa formu uygulanmıştır. Bireylerin antropometrik ölçümleri Inbody 120 cihazı ile gerçekleştirilmiştir. Hastalar Akdeniz diyeti bağlılık ölçeği puanlarına göre %93.3'ü düşük uyum, %2.9'u orta uyum, %3.8'i sıkı uyum göstermiştir. Metabolik sendromlu bireylere uygulanan, MEDAS puan ortalaması 4.20±2.00 ile bireylerin Akdeniz diyetine düşük uyum gösterdiği saptanmıştır. Cinsiyet, yaş, medeni durum, eğitim durumu açısından Akdeniz diyetine uyum puanı ile anlamlı farklılık bulunamamıştır (her biri için p>0.05). Hastaların Akdeniz diyeti toplam puanları ''BKİ'' değerine göre anlamlı farklılık göstermektedir (p=0.04<0.05). Bireylerin besin tercihi ile temel beslenme bilgisi arasında pozitif ve zayıf bir ilişki tespit edilmiştir (r=0.364, p=0.000<0.05). Bu çalışmada besin tercihi ile eğitim durumu arasında anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir (p=0.013). Fiziksel aktivite düzeyleri ile besin tercihi ve beslenme bilgi düzeyi arasında pozitif zayıf ilişki bulunmuştur. Sonuç olarak bu çalışma, metabolik sendromlu bireylerin, Akdeniz diyetine uyumlarının düşük olduğunu göstermektedir.