Metabolik sendromu olan ve olmayan yetişkin bireylerin öğün sıklıkları, beslenme durumları, serum D vitamini düzeyleri ile diyet kalitelerinin karşılaştırılması

Bu çalışma metabolik sendromu olan ve olmayan bireylerin öğün sıklıkları, serum D vitamini düzeyleri, beslenme durumları ile diyet kalitelerinin karşılaştırılması amacıyla yürütülmüştür. Çalışma Şubat- Ağustos 2022 tarihleri arasında bir devlet hastanesine başvuran 45 MetS'li olan ve 43 MetS'li olmayan yaşları 18-65 yıl arasında değişen toplam 88 birey ile gerçekleştirilmiştir. Bireylerin genel özellikleri, beslenme alışkanlıkları araştırmacı tarafından uygulanan anket formu ile belirlenmiştir. Günlük diyet enerji ve besin ögeleri alımını belirlemek amacıyla üç günlük besin tüketim kaydı alınmıştır. Vücut kompozisyonları analiz edilmiş ve biyokimyasal parametreler değerlendirilmiştir. Diyet kalitesini değerlendirmek için "Sağlıklı Yeme İndeksi 2015", fiziksel aktivite düzeyi için "Uluslararası Fiziksel Aktivite Formu" kullanılmıştır. MetS'li olanların yaş ortalaması 44,53±11,05 yıl MetS'li olmayanların 37,09±11,64 yıldır. Yaşın MetS riskini 1,1 kat arttırdığı belirlenmiştir (OR: 1,100; %95 GA: 1,031-1,173). Vücut ağırlığı, vücut yağı, BKİ, bel çevresi, bel/kalça ve bel/boy oranı MetS'li olanlarda yüksek saptanmıştır (p<0,05). MetS'li olanların BKİ ortalaması 34,2±5,5 kg/m2, MetS'li olmayanların 28,5±5,2 kg/m2'dir. BKİ'nin, MetS riskini 1,25 kat arttırdığı görülmüştür (OR: 1,253; %95 GA:1,021-1,538). Öğün sıklıkları iki grup arasında benzerdir (p>0,05). Serum D vitamini düzeyi MetS'li olanlarda 21,3±9,1 ng/dl MetS'li olmayanlarda 25,0±7,0 ng/dl'dir. Serum D vitamini düzeyi vücut ağırlığı, BKİ, vücut yağı ve yaşla negatif korelasyon göstermiştir (p<0,05). SYİ 2015 puanı her iki grupta da iyileştirilmesi gereken (51-80 puan) aralıktadır (MetS'li olan 51,3±12,2; MetS'li olmayan 51,1±10,1) (p>0,05). MetS'li olan ve olmayan iyileştirilmesi gereken diyet kalitesine sahip bireylerin bel çevresi TG, SKB, DKB parametreleri düşük diyet kalitesine sahip bireylerden daha düşük, ortalama HDL kolesterol düzeyleri daha yüksektir (p<0,05). Sonuç olarak MetS'li bireylerde MetS'li olmayanlara göre vücut ağırlığı, BKİ, bel çevresi, bel/kalça ve bel/boy oranı yüksek, serum D vitamini düzeylerinin düşük olduğu bulunmuştur. Bireylerde düşük diyet kalitesinin varlığının MetS bileşenleriyle ilişkili olabileceği saptanmıştır. MetS önlenmesi ve tedavisindeki en etkili yöntem olan yaşam tarzı değişiklikleri, yeterli ve dengeli beslenme sağlanmalı; diyet kalitesi iyileştirilmelidir.