Metal iyonlarıyla aşılanmış takımlarda aşınmanın belirlenmesi

ÖZETTakım aşınması talaşlı imalatın temel problemlerinden biridir. Çünkü aşınan takım, işgücü,malzeme ve zaman kaybına sebep olurken, işlem verimliliği ve maliyetini olumsuz etkiler. Buyüzden takım aşınmasının kontrollü ve önceden tahmin edilebilir olması istenir. Aşınmanınkontrolü; aşınma zamanını önceden kestirerek gerekli tedbirin alınması ve aşınma tiplerininoluşma şartlarını göz önüne alarak takımın özelliklerinin iyileştirilmesini gerektirir.Bu çalışmada metal iyon aşılama ile yüzeyi iyileştirilmiş kesici takımların aşınma davranışları vekesme sırasında oluşan kesme kuvvetleri incelenmiştir. Avustralya Nükleer Bilim ve Teknolojikurumunda kesici takımlar metal iyon aşılama yöntemi ile çeşitli dozlarda Mo, Cr, Ti ve Zr ileaşılanmıştır. Elde edilen numuneler `Mo-500K', `Mo-1000K', `Cr-500K', `Cr-1000K', `Ti-500K', `Ti-1000K', `Zr-500K', `Zr-1000K' ve `Untreated' olarak adlandırılmışlardır. Kesme testleri ISO 3685`Tek noktalı tornalama takımlarıyla takım ömür testine' göre yapılmıştır. Tüm testler ∅120x300mm ebatlarında hazırlanmış AISI 4140 malzemesi kullanılarak gerçekleştirilmiştir.Aşınma testlerinde işlem parametreleri kesme hızı 180m/dak, ilerleme 0.3 mm/dev ve 2 mmtalaş derinliği olarak belirlenmiştir. Kesme işlemlerinde soğutma sıvısı soğutma sıvısıkullanılmamıştır.Kuvvet ölçüm testleri için, asıl kesme kuvvetini(Fc) ve ilerleme kuvvetini(Fa) ölçebilecekstrengeçli dinamometre tasarlanıp, imal edilmiştir. Testler ilerlemenin 0.3mm/dev, talaşderinliğinin 2mm olduğu durumda gerçekleştirilmiştir. Bu iki değer sabit tutulup 180 ve 300m/dak'lık iki farklı kesme hızı kullanılmıştır.Deneyler sonucu metal iyonlarıyla aşılanan kesici takımlarda takım ömrü artmış, kesme hızıarttıkça kesme kuvvetlerinin azaldığı tespit edilmiştir.