Metalaşma bağlamında hukukta yapısal dönüşüm ve uzlaştırma

Çalışmanın amacı, hukuki bir biçim olan uzlaştırmayı, ana akım literatürden bakıldığında, iktisadi alana ait metalaşma olgusu üzerinden araştırmaktır. Belirlenen amaca ulaşmanın yöntemi ise Marksist teorinin ve Düzenleme Okulu'nun kavramsal çerçevesinden yararlanmak suretiyle salt normların değil, normların düzenlediği ilişkilerin bilgisinin incelenmesi; yani hukukun ekonomi politiği olarak tercih edilmiştir. Uzlaştırma, 1970'lerden sonra yaygınlaşan alternatif uyuşmazlık çözüm yollarının ceza hukuku alanındaki görünümü olarak karşımıza çıkmaktadır. Ancak çalışmanın amacıyla ve çalışmada benimsenen yöntemle bağlı olarak, uzlaştırma kurumu salt normatif bir düzenlemeden ibaret değildir. Uzlaştırma, ne her şeyin piyasa terimleri içerisinden ifadesini bulduğu bir toplumun ideolojik, iktisadi, siyasi/hukuki kuruluşuna tekabül eden neoliberal yapılanmanın ne de bir şeyin piyasa normlarının konusu haline gelmesi anlamına gelen metalaşmanın etkilerinden bağımsızdır. Tezde, değerin tahakkümündeki meta biçimin gereklilikleri olan beliren özel mülkiyet, sözleşme özgürlüğü, girişim özgürlüğü, rekabet, verimlilik gibi piyasa düzenine hâkim ilke ve biçimlerin ceza hukuku alanında da egemen hale gelmesinin; yani ceza yargısının metalaşmasının uygun adı uzlaştırma olarak ele alınmıştır. Anahtar Sözcükler Düzenleme, Metalaşma, Alternatif Uyuşmazlık Çözümü, Onarıcı Adalet, Uzlaştırma.