Metamorfik kayaçlardaki zirkon mineralinin kristal yapısı ve metamorfizma koşullarının etkisi: Pütürge metamorfiti örneği

Pütürge Masifi NE-SW yönünde uzanan ~50 km uzunluğunda ve 300m genişliğinde bir masif olup, faylarla sınırlıdır. Bu çalışma, Pütürge metamorfitlerinin başkalaşım koşullarını ve yaşını ele almakta ve zirkonlardaki metamiktizasyonu araştırmaktadır.Çalışma alanında yer alan birimler Pütürge metamorfitleri, yakın civarında ise Maden Karmaşığından oluşmaktadır. Maden Karmaşığı, andezit, basalt, bazaltik andezit birimlerinden, Pütürge metamorfitleri ise orto gnays, granitik gnays, mika şist, amfibolit, kalkşist ve mermerden ibarettir..Zirkon, magmatik, metamorfik ve sedimanter kayaçlardaki en yaygın tali mineralidir. Zirkonun içinde bulunduğu, granitik gnays ve amfibolşistlerin mineral parajenezleri; Alkali feldispat +kuvars +biyotit +klorit +apatit + zirkon ve yeşil hornblend + plajiyoklas + klorit + kuvars + zirkon + kalsit + opak minerallerdir. Granitik gnays ve gözlü gnayslardan alınan, mineralojik ve dokusal özellikleri ICP-MS ve Katodolüminesans teknikleriyle belirlenen zirkonların metamiktizasyona uğradıkları görülür. Dokusal ve kimyasal bileşimleri farklı olan metamikt ve kısmen metamikt diyebileceğimiz iki zirkon türü belirlenmiştir. Metamikt zirkonlarda, kısmen metamikt zirkonlara göre yüksek NTE, U ve Th değerlerine sahiptir. Zonlu ve gözenekli doku türleri, throyit ve ksenotim gibi U ve Th' ca zengin kapantı mineralleri belirlenmiştir. Bu gözlemler, metamiktizasyon sırasında, zirkondaki element değişiminin, orta sıcaklıklardaki metamorfizma koşulları ve akışkanlarla ilgili olduğunu gösterir. Ayrıca, incelenen metamorfik kayaç serisine ait zirkon mineralinden U-Pb izotopu yapılmışve çekirdek ve kenar arasındaki yaş farkından, çekirdeğin daha yaşlı olduğu görülmüştür. Elde edilen kristalizasyon yaşı 300-350 Ma dır. Biyotitlerden alınan Ar-Ar izotop yaşı 83.21±0.069 belirlenmiş olup, metamorfizma yaşı Santoniyen bulunmuştur.Anahtar Sözcükler: İlerleyen metamorfizma, zirkon, CL tekniği, izotop