Mimarlık Hakkında On Kitap'ın çevirleriyle mimari söyleme kazandırılan ve kaybettirilen kavramları ortaya çıkarmaya dair bir yöntem önerisi

De Architectura bize 2000 yıl önceden miras kalmış bir metin. Rönesans dönemi sanatçıları ve mimarları için, onları Roma dönemine bağlayan en önemli kaynak olmuş. Modern mimarlık teorisi de köklerini Virtuvius'un kurduğu bu temele ve bu temelin bu güne kadar ulaşmasını sağlayan talihe borçlu. Belirli alanlarda bu metnin halen mütedavil olduğu söylenebilir. Bazı mimarlık okulları eğitime Vitruvius'un bize bıraktığı kavramları irdeleyerek başlıyor. Bu ana kavramlar venustas, utilitas ve firmitas ve bunların yanında altı temel prensiptir. Bu çalışmanın da özellikle ilgilendiği altı temel presip: ordinatione, symmetria, eurythmia, decore, dispositione ve distrubitione'dir. De Architectura Latince yazıldığı için, modern okuyucuların bu temel metne ulaşabilmesi için çevirileri kullanması gerekmekte. Her bir çevirinin kendini bu işe adamış ve alanında ün sahibi olan bir araştırmacının ürünü olduğunu düşünsek de, modern okuyucuyla anlaşabilmek adına zaman zaman anlamdan taviz vermek durumunda kaldıklarını beklemek gerekiyor. Bu sebeple metnin özüne ulaşamama sorununun üstesinden gelebilmek ve metnin kendi niyetlerini anlayabilmek adına modern çağın araçlarını kullanmak uygun görülmüştür. Tez, dijital ortamın sunduğu araçlar yardımıyla bir okuma yöntemi önermektedir. Çalışmanın ilk motivasyonu Eco'nun ortaya koyduğu Açık Yapıt fikri etrafında gelişmektedir. Eco, Opera Aperta kitabında geçen yüzyılın ortasında ortaya çıkan bir kavramın tanımını yapmaktadır. Eco'ya göre Açık Yapıt, istemli olarak bitirilmemiş işlerin izleyicinin yorumuyla doldurulması fikrine göre üretilir. De Architectura istemli olarak bitirilmemiş bir yapıt olarak ortaya konulmamış da olsa, Latince'nin zaman içerisinde varlığını yitirmesiyle modern dünyada çevirileriyle biraraya getirilmesiyle açık yapıt olarak karşılanabilir bir hale gelmiştir. Opera Aperta aynı zamanda bu çalışmanın faydalandığı diğer araçların temellerini oluşturması açısından da önemlidir. Bu araçlarından önde gelenler edebi bir tür olarak hipermetin kurgu ve elekronik edebiyattır. Bu edebi türler okuyucunun yapıta farklı bir etkileşim perspetifinden yaklamasına olanak vermektedir. Bu yolla okuyucu anlatılan hikayenin gidişatını etkileyen aktör haline gelmektedir. Bu türler geliştikçe dijitallik okuyucu-yapıt arasındaki ilişkinin düzenleyicisi haline gelmektedir. Bu noktada dijitallik içerisinde hipermetinlerin incelenmesi, yöntemin oluşturulması konusunda önemli hale gelmektedir. Bundan sonra bahsedilen araçlardan faydalanan Perseus Projesi ve onunla ilişkilenen benzer araçlardan tezin temellerini kurmakta faydalanılmaktadır. Tezin temellerini oluşturan tüm altyapı okuyucuya aktarıldıktan sonra bakış açısı mimari bir noktaya çevrilmektedir. De Architectura'nın birinci kitabının ikinci bölümünün Latince aslı ve üç farklı İngilizce baskısı, tez için tasarlanan ve kodlanan arayüze yüklenmiştir. Tez tarafından önerilen araç, metinleri aynı anda incelemeye ve bunla birlikte metinler arasındaki bağlantıları görmeyi mümkün kılmaktadır. Her bağlantı, bağlantıya dahil olan kavramlar hakkında detaylı bir açıklama ve araştırmacıların konuyla ilgili çalışmalarına ileten hiperbağlantılarla sunulmaktadır. Bahsedilen bu aracın okuyucuya sunacağı olanaklar, arayüzün olanakları içerisinde "eurythmia" kavramının incelenmesiyle keşfedilmektedir.