Mevcut bir betonarme binanın TDY'07'de belirtilen doğrusal elastik olmayan analiz yöntemlerine göre performans değerlendirmesi

Bilimin ve bilgisayar teknolojilerinin gelişmesine paralel olarak yapı mühendisliğinde de birtakım ilerlemeler kat edilmiştir. Eskiden beri teoride mevcut olan adım-adım itme (statik itme) analizi ve deprem ivme kayıtlarının kullanılarak yapı davranışının gözlemlenebilmesi gibi kavramların bu gelişmelere bağlı olarak uygulanabilmesi olanaklı hâle gelmiştir. Özellikle son yirmi yılda ortaya çıkan şekil değiştirme esaslı yapısal tasarım ve değerlendirme yöntemi, geleneksel olan kuvvet esaslı yöntem karşısında popülerliğini her geçen gün daha da fazla artırmakta ve gelişme göstermektedir. Bu tez kapsamında, ülkemizde deprem konusunda artan farkındalığın sonucu olarak uygulanmaya başlanan "Kentsel Dönüşüm" projelerinde en sık kullanılan yapı taşıyıcı sistemlerinden birinin incelenmesi amaçlanmıştır. Yapılan gözlemlere paralel olarak, düşük kiriş yüksekliğine sahip dişli (asmolen) döşeme sisteminin, özellikle çok katlı olmayan yapılarda sıklıkla kullanıldığı tespit edilmiş ve kiriş yüksekliğinin sınırlı tutulduğu bu sistemlerin deprem performansının incelenmesinin bu tezin amacı doğrultusunda uygun olduğu düşünülmüştür. Bu tür binalarda genellikle, asansör ve merdiven bölgelerini veya bu bölgelerin bir bölümünü çevreleyen betonarme perdeler kullanılmaktadır. Kolonların ve perdelerin birbirine bağlantısı düşük yükseklikli ve yassı kirişlerden oluşan dişli döşeme sistemi ile sağlanmaktadır. Özellikle kirişlerde düşük kesit yüksekliğinin sonucu olarak moment taşıma kapasitesinin sınırlı olması bu bağlantı bölgelerinin güvenilirliği konusunda kuşku uyandırmaktadır. Bu durumun neticesinde, deprem yüklerinin çerçeve davranışı oluşturularak karşılanması mümkün olamamakta ve tüm bu yükler özellikle perde elemanlar tarafından karşılanmaktadır. Bu çalışmada, ele alınan bir adet binanın bu özel durumun sonucu olarak, tüm kiriş, kolon ve perde elemanlarında meydana gelen etkiler incelenmiştir. TDY'07'ye uygun olarak boyutlandırılmış 8 katlı, kiriş yüksekliği sabit, asmolen döşeme sistemindeki yapının TDY'07 kıstasları dikkate alınarak şekil değiştirme esaslı performans değerlendirilmesi yapılmıştır. Perde + çerçeve sistemli yapıda bir adet U şeklinde perde mevcuttur. Performans değerlendirmesi yapabilmek maksadıyla doğrusal olmayan artımsal itme analizi ve doğrusal olmayan zaman tanım alanında dinamik hesap yöntemleri kullanılmıştır. Perde davranışını daha iyi gözlemleyebilmek için ise perdeler; lifli plastik mafsala sahip çubuk eleman ve çok katmanlı kabuk modeli olmak üzere iki ayrı biçimde tarif edilmiştir. Farklı analiz yöntemlerine ve farklı perde tiplerine göre oluşturulan modeller sonlu elemanlar yöntemi kullanılarak değerlendirilmiş ve birbirleri arasında karşılaştırmalar yapılmıştır.