Mevduat bankacılığı ile şubesiz bankacılık uygulamalarının karlılık ve risk açısından değerlendirilmesi

Son yıllarda yaşanan finansal alandaki teknolojik yeniliklerin sonucu doğan şubesiz bankacılık uygulamaları ile geleneksel mevduat bankacılık uygulamaları karlılık ve risk açısından değerlendirilmiştir. Şubesiz bankacılık uygulamaları mevduat bankalarının varlığını ne kadar tehdit etmektedir? Şubesiz bankalar, mevduat bankalarının sektörden aldığı payı azaltmaya hatta ortadan kaldırmaya varacak kadar bir dönüşüme, devrime sebep olabilecek midir? Mevduat bankalarının karlılığını etkileyen ana unsurlar işletme giderleri midir? Bu çalışmada bu sorulara yanıt bulmak amacı ile bankacılığın tarihsel gelişimi, bankacılık türleri, bankacılık ürünleri, ürünlerin müşterilere sunulma kanalları, son yirmi yılda yaşanan hızlı teknolojik değişimler ve bunların sonucu doğan şubesiz bankacılık uygulamalarının ne olduğu, mevcut uygulama örnekleri üzerinden incelenmiştir. Bankaların karlılıklarını etkileyen en etkin içsel faktörlerin analizinin yapılabilmesi amacı ile Dünya Bankası'ndan temin edilen otuz yedi ülkeye ait on yedi yıllık (2000-2016 dönemine ait) bankacılık sektör verileri üzerinden aktif karlılığı ve şubesiz bankacılığın giderleri azaltarak karlılığı artırdığı yönündeki genel argümanı test etmek amacı ile de toplam giderlerin toplam gelire oranı (cost to income ratio), bağımlı değişkenler olarak belirlenerek panel veri analizi yapılmıştır. Analiz sonucunda aktif karlılığını pozitif etkileyen en etkin içsel faktörün net faiz marjı olduğu, negatif etkileyen en etkin içsel faktörün ise gecikmiş kredi alacaklarının kredi alacaklarına oranı olduğu sonucuna varılmıştır.