Mezenter iskemi reperfüzyon hasarında likopenin etkisi

Özgür İKİZ, Mezenter İskemi Reperfüzyon Hasarında Likopenin Etkisinin Araştırılması: Uzmanlık Tezi, Bolu, 2014 Mezenter iskemi erken teşhisi ve tedavisi güç bir hastalıktır. İskemi sonrası gelişen reperfüzyon hasarından serbest oksijen radikalleri aracılığıyla oksidatif hasar sorumlu tutulmaktadır. Bu çalışmada antioksidan olan likopenin geçici mezenter iskemide oluşan reperfüzyon hasarını azaltıcı ve önleyici etkilerinin araştırılması amaçlandı. Çalışmada 28 adet wistar albino dişi rat kullanıldı. Ratlar eşit olarak sham, kontrol (sadece geçici mezenter iskemi yapılan grup), geçici iskemi öncesi likopen verilen ve geçici iskemi sonrası likopen verilen grup olmak üzere 4 gruba ayrıldı. Geçici iskemi süresi 30 dakika olarak belirlendi. Likopen verilen gruplara 4 mg/kg oral likopen verildi. Mezenter iskemi sonrası 12. saatte ratlardan kan, doku ve kültür örnekleri alındı. Mezenter iskemi öncesi likopen verilen grubun LDH, CK, histolojik hasar skoru, IgA ve bakteriyel translokasyon değerlerinin sham grubu ile benzerlik taşıdığı gözlendi. İskemik doku hasarının mezenter iskemi öncesi likopen verilen grupta, kontrol grubuna göre daha az olduğu tespit edildi (p=0,011). Ayrıca doku hasarını göstermekte destekleyici kabul edilen biyokimyasal parametrelerden olan CK ve LDH'ın ortalama değerleri, iskemi öncesi likopen verilen grupta kontrol grubuna göre yine belirgin olarak düşük bulundu. Mukozal IgA miktarının ayrıca kontrol grubunda sham grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı şekilde daha az olduğu tespit edildi (p=:0,001). Mukozal IgA seviyesinin mezenter iskemi öncesi likopen verilen grupta kontrol grubundan yüksek olduğu gösterilmiştir (p=0,014). Kontrol grubunun hem mezenterik lenf nodu kültüründe hem de kan kültüründe sham grubuna göre bakteri üremesinin arttığı tespit edildi. Bakteri üremesi bakımından mezenter iskemi öncesi likopen verilen grubun ise sham grubuna benzer özellikler taşıdığı ancak kontrol grubuna göre daha az sayıda bakteri üremesinin olduğu tespit edildi. Sonuç olarak; mezenter iskemi öncesi verilen likopenin doku hasarını azalttığı, mukozal IgA kaybını önlediği, barsağın bariyer etkisini kaybetmesini önlemesi ve beraberinde inflamasyonu sınırlandırması sonucu bakteriyel translokasyonu azalttığı tespit edilmiştir. Likopenin bu sonuçları antioksidan etkisinin yanı sıra muhtemel immünmudülatör ve antibakteriyel etkileri aracılığıyla sağlandığı düşünülmüştür. Likopenin iskemik reperfüzyon hasarını azalttığı gösterilmiştir. Anahtar kelimler: Mezenter iskemi, Likopen, İmmünglobulin A, Bakteriyel Translokasyon