Mikro ölçekte dane yöneliminin makro ölçekte zemin davranışına etkisi

Zeminlerin fiziksel ve mekanik davranışının yöne göre değişimi anizotropi ‎olarak ‎tanımlanmaktadır. Zemin tabakalarının oluşumu esnasında danelerin yönelimi ‎enerjilerini minimuma getirme eğilimindedir. Örtü ve yatay basıncı etkisi ile ‎zeminlerde gerçekleşen düşey ve yatay yöndeki sıkışmalar farklılık arz ‎edebilmektedir. Bu faktörlere ilaveten birçok faktörün etkisi ile zeminlerin sıkışma, ‎dayanım, permeabilite gibi özellikleri yöne bağlı farklılık gösterebilmektedir. Bu ‎çalışma kapsamında, dane şekli ve boyutlarının kumlu zeminlerin dayanım ve sıkışma ‎potansiyeli üzerindeki etkisi deneysel bir çalışma programı ile araştırılmıştır. Çalışma ‎kapsamında, doğal halde ağırlıkça bol miktarda yapraksı dane içerdiği bilinen Eski ‎Gediz Nehri Deltası kumlu zeminleri kullanılmıştır. Yapraksı danelerin kumlu ‎zeminlerin davranışları üzerindeki etkisi iki açıdan araştırılmıştır. (1) Yapraksı dane ‎boyutunun (Lmika) kum dane boyutuna oranının (Dkum) davranış üzerindeki etkisi, ‎‎(2) yapraksı danelerin kumlu zeminlerin anizotropik özelliklerine etkisi. Bu amaç için ‎farklı Lmika/Dkum boyutlarında ve ağırlıkça farklı oranlarda kum-mika karışımları ‎‎hazırlanmıştır. Mika danelerinin anizotropik davranış üzerindeki etkilerinin ‎belirlenebilmesi için test numuneleri yatayla farklı açı yapan kesme kutusu ‎hücrelerinde havadan yağmurlama ile oluşturulmuştur. Daha sonra kesme kutusu ‎hücresi orijinal yatay konuma getirilerek deneyler yürütülmüştür. ‎Çalışma sonunda ‎yapraksı danelerin boy oranının dayanım ve sıkışma özellikleri üzerinde belirgin bir ‎etkiye sahip olduğu gözlenmiştir. Benzer şekilde yapraksı mika dane içeren ve ‎içermeyen kumlu zeminlerin anizotropik özellikleri arasında da belirgin farkların ‎olduğu tespit edilmiştir.‎