Milas-Narhisar yerleşimi kırsal karakteri ve koruma sorunları

Kırsal miras alanları, içerdiği yerel mimari ürünlerinin yanı sıra onu oluşturan bellek, sosyal kültürel değerler ve yerel üretim gelenekleri ile kültürel mirasın önemli bir parçasıdır. Kırsal miras alanların sürdürülebilir yaklaşımla korunması için, alanların sahip oldukları yerel mimarinin, yerel yaşamınyerel üretim alanlarının yanı sıra içinde yer aldıkları kültürel peyzaj alanları ve kültürel rotaların bütüncül bir yaklaşımla korunması gereklidir. Kırsal çevrelerin bir miras alanı olarak algılanması ve bu alanların doğal/yapılı çevrelerini oluşturan unsurların kültür varlığı olarak korunması hedefi ile sürdürülen bilimsel ve akademik çalışmaların temel odağı, bu alanların kullanıcısı ve yerel yaşamı ile sürdürülmesini sağlamaktır. Bu bakış ile kurgulanan çalışma, somut ve somut olmayan kültürel değerlerin sürdürüldüğü; yerel konut yapıları, yerel öğretilerle zenginleşmiş geleneksel yaşamı, bu yaşamı örgütleyen tarımsal üretimi ve bu üretime uygun işlik mekânları ile nitelikli bir kırsal miras alanı olan Narhisar yerleşimini konu almaktadır. Sunulan çalışmanın amacı, Narhisar kırsal yerleşiminin kültürel ve mimari değerlerini, kırsal karakterini oluşturan unsurları belirlemek, koruma sorunlarını tespit etmek ve yerleşimin kırsal karakterini sürdürülebilmesi için öneriler geliştirmektir. Yerleşimin kırsal miras niteliği, tarım odaklı kırsal üretimi ve bu üretimi destekleyen mekân ve donatılardan oluşturmaktadır. Kayrak taş kaplı sokakları ve bahçe duvarları; topografya ile uyumlu, yerel malzeme ve yapım tekniği ile inşa edilen yerel konut örnekleri; ocak, kuyu, çeşme gibi kırsal donatıları; zeytinyağı işlikleri ve depo, ahır kümes, ağıl yapıları yerleşimin kırsal mirasını oluşturan unsurlardır. Bununla birlikte Narhisar kırsal miras alanı, yerleşik nüfusun alanı terki; tarımsal üretimin azalması;ekonomik yetersizlik; yaşam standartlarında değişim; yasal mevzuat ve yaptırımlardaki eksiklerden kaynaklanan koruma sorunları nedeniyle risk altındadır. Bu çalışma kapsamında Narhisar kırsal miras alanının sahip olduğu değerler tespit edilmekte; doku ve yapı ölçeğindeki koruma sorunları irdelenmekte; yerleşimin kırsal karakterinin sürdürülmesi ve sosyo-ekonomik kalkınmasının sağlanması için öneriler geliştirilmektedir.