Milletlerarası özel hukukta gemilerin ihtiyati haczi

Türk Hukukunda gemilerin ihtiyati haczi, 2012 yılında 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun ve 2019 yılında 1999 tarihli Gemilerin İhtiyati Haczine İlişkin Milletlerarası Sözleşme'nin yürürlüğe girmesiyle birlikte yeni bir düzenlemeye kavuşmuştur. Konuya ilişkin yeni düzenlemelerin deniz ticareti hukukunun ve icra-iflas hukukunun yanı sıra milletlerarası özel hukuk disiplini açısından ele alınması son derece önemlidir. Çalışmamızın konusunu, ihtiyati haczin kesin hacze dönüşmesi sürecinde başta ihtiyati haciz mahkemelerinin yetkisinin niteliği olmak üzere sırasıyla ihtiyati haciz yargılamasının içeriği ve uygulaması, ihtiyati hacze itiraz yargılaması, deniz alacağının esası hakkındaki dava ve haksız ihtiyati haciz sebebiyle tazminat davası oluşturmaktadır. Bu yargılamaların her birinde Türk mahkemelerinin milletlerarası yetkisinin yanı sıra uygulanacak hukuk sorunları gündeme gelmektedir. Bunlar dışında çalışmamızda teminat, milletlerarası bekletici mesele ve tanıma-tenfiz konularına ilişkin hem Kanunda hem Sözleşmede yer alan düzenlemeler karşılaştırmalı olarak incelenmektedir. Özellikle teminat ve tanıma-tenfiz konularında 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanunda yer alan milletlerarası usul hukuku düzenlemelerinin yanı sıra Türk Ticaret Kanunu ve Sözleşme de belli başlı özel hükümler içermektedir. Çalışmamız bir ya da birkaç soruna odaklanmaktan ziyade deniz alacağının doğumu ve ihtiyati haciz talebiyle başlayıp ihtiyati haczin kesin hacze dönüşmesi sürecini içerisine alan bütüncül bir yaklaşımın ürünüdür. Geminin yurtdışında satışı ve milletlerarası ticari tahkim konuları ise kapsam dışı bırakılmıştır.