Milletlerarası tahkimde delillerin toplanması ve Iba kuralları ile prag kurallarının karşılaştırılması

Tahkim yargılamasında bir davanın kazanılması, tarafların iddia ve savunmalarını ispat etmelerine bağlıdır. Bu nedenle tahkim yargılamasında delillerin toplanması aşaması önemlidir. Kıta Avrupası hukuk sistemi ile Müşterek Hukuk sistemi arasında delillerin toplanmasına ilişkin, özellikle belgelerin ibrazı, tanık ve bilirkişi delillerine ilişkin önemli farklılıklar vardır. Bu farklılıklar, delillerin toplanmasına ilişkin kavramların kullanımında farklılıklar yaratmaktadır. Bu nedenle tezin ilk kısmında delillerin toplanmasına ilişkin kavramlara ve bu kavramlar arasındaki farklılıklara değinilmiştir. Delillerin toplanmasındaki önemli meselelerden biri tahkim usulüne uygulanacak hukuk olup, bu hukukun belirlenmesinde irade serbestisi, hakemlere tanınan takdir yetkisi ve tahkim yeri hukuku önemlidir. Hukuki dinlenilme hakkı, eşitlik prensibi, tahkim yeri hukukunun emredici kuralları tahkim yargılamasında uygulanacak hukukun belirlenmesinde taraflara tanınan irade serbestisi ve hakemlere tanınan takdir yetkisinin sınırlarını çizer. Milletlerarası tahkim yargılamasında bir diğer önemli husus verimli bir yargılamanın yapılmasıdır. Delillerin toplanmasında gereksiz giderlerden kaçınılmalı ve bu süreç makul sürede tamamlanmalıdır. Bu anlamda milletlerarası tahkimde delillerin toplanmasına ilişkin esnek hukuk kurallar oluşturulmuştur. Tezimizin ikinci kısmında IBA Kuralları ile Prag Kuralları'nın karşılaştırılmasına değinilmiştir.