Milli Mücadele dönemi Albay Selahattin Adil Bey'in Antep savunmasındaki rolü

Osmanlı Devleti'nin son dönemleri her açıdan incelendiği vakit birçok siyasi, askeri, ekonomik gelişmenin yaşandığı bir dönem olmuştur. Bu sürecin bir parçası olarak da Millî Mücadele dönemi çok daha ayrı bir yerde bulunmaktadır. Birçok Osmanlı Subayı da bu mücadelenin bir parçası olarak kritik görevlerde bulunmuş, vatanın kurtarılması için çaba göstermişlerdir. Bu subaylardan birisi olan ve hem Osmanlı Devleti'nin son dönemleri hem de Millî Mücadele de yer alan Selahattin Adil Paşa, son dönem Osmanlı tarihinin önemli askeri komutanlarından birisi olmasının yanında tarih anlatılarında adı fazlaca zikredilmediğini düşündüğümüz bir isimdir. Hayatından kısaca söz etmek gerekirse 19 Ocak 1882 yılında İstanbul'da dünyaya gelen ve tam adı ''Mehmet Selahaddin Adil'' Bey olan Adil Bey çocukluk ve gençliğini İstanbul'da geçirmiş, sonrasında ise Askeri Rüştiye ve dönemin Kara Mühendis okulu olan Mühendishane-i Berri Hümayun okuluna kabul edilmiştir. Şam, Selanik, İstanbul, Libya, Romanya, Bulgaristan gibi birçok bölgede farklı görevlerde bulunan Selahattin Adil Paşa, Çanakkale Deniz ve Kara Savaşları sırasında da görev aldıktan sonra Doğu Cephesinde de görev aldıktan sonra Mondros Mütarekesi sonrası Çanakkale'nin İtilaf Devletleri'ne teslim edildiği sırada görevde olmuş, mütareke dönemi ise fazla aktif olmadığı gibi İstanbul'un resmen işgali sonrası Anadolu'ya geçerek Millî Mücadele'ye katılmıştır. İşte bizimde tezimizde ele alacağımız konu olan Antep Savunmasına ise bu süreçten sonra katılmış, 26 Haziran 1920 tarihinde Adana Kolordusunda görevlendirilerek Antep, Urfa, Maraş ve Adana bölgesinin içerisinde yer alan bölgede Fransız ve onların desteklediği Ermeni çeteleri ile mücadele etmesinin yanında, birliklerin organize edilmesi, bölgede yaşanan olayların merkeze rapor edilmeleri görevlerinde de bulunmuştur. İşte bizde Selahattin Adil Bey'in Adana Cephesine atanma tarihi olan bu süreci baştan sona kadar kaynaklar ışığında incelemeye çalışacağız. Bu kaynaklar ise başta Selahattin Adil Paşa'nın kendi hatıratlarının yer aldığı Hayat Mücadeleleri eseri, Genelkurmay Başkanlığı'nın yayınladığı, Türk İstiklal Harbi IV.Cilt Güney Cephesi eseri, Yine Emekli Albay Mümtaz Ulusoy'un Genelkurmay Başkanlığı tarafından hazırlanan eseri olan İstiklal Harbi'nde 2.nci Kolordu 1918-1921 eseri, yine Cumhurbaşkanlığı Osmanlı Arşivi( Eski adı Başbakanlık Osmanlı Arşivi), Cumhuriyet Arşivi, Atase yani Genelkurmay Askerî Tarih ve Stratejik Etüt ve Denetleme Başkanlığı Arşivi'nde Paşa ve Antep savunması adına ulaşabildiğimiz kaynaklar dışında, Genelkurmay Basımevinin yayınladığı ve üç ayda bir çıkarılan Askeri Tarih Belgeleri Dergisindeki belgelerden dönem ile ilgili kaynaklardan yararlanmaya çalışacağız. Bunların dışında farklı birçok kaynaktan da faydalanmaya çalışacağız. Böylece Antep'in işgal süreçleri, Antep savunmasının nasıl başladığı ve Selahattin Adil Bey'in Antep Savunmasında ne gibi bir rolünün olduğunu ve neler yaptığını ortaya çıkarmaya gayret edeceğiz.