Mimari mekanda kullanılan su öğesinin kullanıcı üzerindeki psikolojik etkilerinin incelenmesi

Su öğesinin tarihsel süreç içerisinde, birçok farklı kültür için önemli boyutta anlamsal değeri olmuştur. Zamanın akışı, insanların su ile ilgili kültürel bağlarını değiştirmemiştir. Modern çağ başlangıcında, Dünya'nın doğal kaynaklarının hızla tükenmesi ve kirlenmesi, tersine bu bağı güçlendirmiştir. Kültürel temelinde güçlü bağları olan bu ilişki, su öğesini mimari tasarımın bir parçası, belirleyicisi olduğunda da önemini devam ettirmiştir. Günümüzde su, tasarımcılar için büyük önem taşımaktadır. Geçmişte olduğu gibi özel ve kamuya açık peyzaj düzenlemelerinde, meydanlarda, bina içerisinde ve yakın çevresinde; estetik niteliği, işlevsel niteliği, psikolojik ve anlamsal değeri açısından tasarıma dahil olabilmektedir. İnsan, hayatı boyunca fiziksel bir çevre içerisinde yer almaktadır ve bu çevre içerisinde sürekli olarak mimari öğelerle etkileşim halinde olmuştur. Bu etkileşim süresince; insanın görmüş olduğu her bir tasarım uyaran olarak psikolojik tepkilere neden olmaktadır. Bu tepkiler genel olarak kullanıcı-mimari tasarım ilişkisinden kaynaklanmaktadır. Su öğesinin mimari tasarımda kullanımıyla, uyaran durumunda olması kullanıcı psikolojisi açısından oldukça önem teşkil etmektedir. Bu tez çalışmasında; tasarım öğesi olarak kullanılan suyun kullanım özelliklerine bağlı olarak kullanıcılar üzerinde farklı psikolojik etkiler oluşturabileceğinin ve bu özelliklere bağlı olarak hangi tür etkinliklere hizmet edebileceğinin ortaya konması amaçlanmıştır. xi Çalışmanın birinci bölümünde giriş kısmına yer verilmiş; iki, üç ve dördüncü bölümünde ise literatür taramaları yoluyla konu ile ilgili temel kuramlar ve görüşler ortaya konmuştur. Bu bölümlerde sırasıyla; mekan, insan ve su etkileşimi, su öğesinin tarihsel süreç içerisindeki anlam ve yorumlanışı, su öğesinin tasarıma dahil olma nedenleri incelenmiştir. Çalışmanın beşinci bölümü uygulama kısmını oluşturmaktadır. Bu bölümde; su öğesinin farklı kullanım özelliklerinin hangi duygusal hisleri çağrıştırdığını ve hangi tür etkinliklere uygun olduğunu saptamaya yönelik görsel anket çalışması yapılmıştır. Çalışmanın altıncı ve son bölümünde, yapılan anket çalışmasının sonuçları analiz edilmiş ve değerlendirilmiştir. Bu bağlamda, su öğesinin farklı kullanım özelliklerinin farklı psikolojik etkileri ortaya konmuş ve hangi etkinliklere uygun oldukları belirtilmiştir. Ortaya çıkan sonuçlar neticesinde suyun tasarım öğesi olarak kullanımına yönelik öneriler sunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Su Öğesi, Mekan-İnsan Etkileşimi, Duygular