Mimari tasarımda düzlemsel geometrik örüntü kullanımının ihtiyaç programının alansal değeri ile ilişkisi

Mimari tasarlamanın düşünme ile gerçekleşen bir faaliyet alanı olduğu, bu alanda çalışma yapan kuramcılarca kabul gören bir gerçektir. Öte yandan düşünme eyleminin kavram, imge ve kelimeler yardımı ile insan beyninde gerçekleştiği konusunda da bulgular mevcuttur. Matematik ve geometrinin ise fiziksel gerçeklikleri soyutlama ve onları tanımlamada insanın en temel yardımcısı olduğu da bilinmektedir. Çalışmanın alanı, tasarımcının mimari tasarlama faliyeti sırasındaki düşünme eyleminde, kavram ve imgeleri soyutlayıp somutlama da kullandığı 'araçlar1 ve bu araçlar üzerinde tasarlama sırasında yapılan 'işlemler1 i kapsamaktadır. Bölüm. 1 'de problemin tanıtımı ve çalışma alanı, kapsamı ve çalışmanın yöntemi açıklanmıştır. Çalışmanın 2. Bölümünde, mimari tasarım sürecine yaklaşımlar, mimari tasarım probleminin niteliği, problem çözmedeki düşünme yolları, güncel tasarlama kuramlarının mimari tasarlama ve problem çözmeye bakışı, mimari tasarımdaki problem alanları üzerinde durulmuştur. Mimari tasarımdaki problem alanları incelenmiştir. Bu problem alanları arasında 'ihtiyaç programının alansal değeri' çalışmanın araştırma alanındadır. Öte yandan Bölüm.2 'de ayrıca mimari biçim ve tasarım sürecindeki biçimlendirme yaklaşımları ele alınarak, gerek tasarlama gerekse biçimlendirmede geometrik nitelikli tasarım yardımcı araçlarının yeri incelenmiştir. Bölüm.3 'de tasarlamada kullanılan matematiksel ve geometrik nitelikli tasarım yardımcı araçlarına ilişkin bir sınıflama yapılarak, bu sınıflama kapsamındaki araçların tanım ve özellikleri, mimarlık tarihi boyunca pek çok örneği de içerecek şekilde ortaya konmuştur. Bölüm.4' de, Bölüm.3' de sınıflaması ve tanımı yapılan matematiksel ve geometrik nitelikli tasarım yardımcı araçları üzerinde tasarlama faaliyeti sırasında yapılan işlemler incelenmiştir. Geometrik nitelikli tasarım yardımcı araçları arasında yer alan düzlemsel geometrik örüntüler, bunlar üzerinde gerçekleştirilen işlemler ile, örüntüleri diğer araçlardan ayıran temel özellikler üzerinde durulmuştur. Bölüm. 5' de oluşturulan modelle, ihtiyaç programlarının alansal değerleri esas alınarak oluşturulan üç ayrı gruptaki mimari proje yarışmalarına gönderilen tasarımlar üzerinde bir örnek analizi çalışması gerçekleştirilmiştir. Bu gruplardaki ihtiyaç programı değerleri 1 0.000- 25.000, 25.000-50.000. ve 100.000 metrekare ve üzerindeki alanlar olarak belirlenmiştir. Saptanan üç gruptaki ihtiyaç programına ilişkin farklı alansal büyüklükler ile karşılaşan tasarımcıların, geometrik nitelikli tasarım yardımcı aracı kullanımındaki tercihleri ile, ihtiyaç programının alansal değeri arasındaki bir bağıntının varlığını saptanmayı amaçlayan bir analiz yapılmıştır. Bulgular mimari tasarımcının kullandığı geometrik nitelikli araç ve aracın özellikleri ile ihtiyaç programının alansal değeri arasındaki bir ilişkinin varlığın ortaya koymuştur. Bölüm.6 'da, Bölüm.5 'deki saptamaların yorumu yapılmış ve konu alanına ilişkin önerilerde bulunulmuştur. XIII