Minim-Martap boksit yataklarının (Adamawa bölgesi, Kamerun) jeolojisi, jeokimyası, yatak özellikleri ve kökeni

Bu çalışmada, Kamerun Adamawa Bölgesindeki Minim-Martap Boksit Provensinde bulunan Terra-Rosa ve üç tane boksit yatağının, jeokimyasal bileşimi, jeolojisi, kalitesi ve kökeni değerlendirilmiştir. Boksit genelde alumina (alüminyum hidroksit, Jipsit, Böhmit ve diyaspor) mineralleriyle birlikte demir oksit mineralleri (hematit ve götit), kil mineralleri (genellikle kaolinit), kuvars ve az miktarda titanyum dioksit (TiO2), su ve çeşitli diğer minerallerin bileşiminden oluşur. Boksit var olan tüm alüminyumun %99'unun üretildiği ana madendir. Bu Minim-Martap Boksit provensinden, Danielle Platosu (15 örnek), Yolan Platosu (9 örnek) ve Minim-Martap Platosu (17 örnek) olmak üzere 41 Boksit örneği toplanmıştır. Bununla birlikte üç platodan ve çevresinden 11 adet Terra-Rosa örneği toplanmıştır. Terra-Rosa örnekleri birlikte analiz edilirken boksit örnekleri bölgelerine göre gruplandırılarak hazırlanıp analiz edilmiştir. Örnekler bozunma indekslerinden dolayı Ruxten Oranı ve Kimyasal Alterasyon İndeksi kullanılarak ölçülürken, majör, iz ve nadir toprak elementlerine bakılmıştır. Platonun jeokimyasal analizleri ortalama Al2O3 bileşimi için Minim-Martap (% 54,87) > Danielle (% 43,73) > Terra-Rosa (% 30,57) > Yolan (% 26,90) şeklindeki sıralanışı, Minim-Martap platosunun en iyi kalitede boksite sahip olduğunu gösterir; Fe2O3 için Yolan (% 47,41) > Danielle (% 24,53) > Terra-Rosa (% 16,75) > Minim-Martap (% 7,17) şeklindeki sıralanışı, Yolan'ın demirce zengin bir yatak olabileceğini gösterir; SiO2 için Terra-Rosa (% 27,75) > Yolan (% 3,80) > Minim-Martap (% 2,44) > Danielle (% 2,12) şeklindeki sıralanışı, Terra-Rosa'nın daha çok killi olduğunu gösterir; TiO2 için sıralanış Minim-Martap (% 4,54) > Danielle (% 3,54) > Terra-Rosa (% 2,98) > Yolan (% 2,49); ve ortalama ΣREE bileşimi için sıralanış Minim-Martap (% 829,4) > Terra-Rosa (% 266,6) > Danielle (% 245,8) > Yolan (% 115,2) şeklinde olduğunu ortaya çıkarmıştır. Alkalilerin ve alkali toprak elementlerinin düşük değerlerine ek olarak, örnek gruplarının bozunma indeksinin ortalaması çok düşük çıkmış ve Ruxton Oranı R < 1 bulunmuştur ve ortalama Kimyasal Alterasyon İndeksi (CIA) > 98 değerleri çok yüksek çıkmıştır. Bu da Terra-Rosa'nın ve boksit yataklarının köken olarak şiddetli bozunmaya maruz kaldığını desteklemektedir. Tüm plato örnekleri çok güçlü lateritizasyon gösterse de Terra-Rosa örnekleri genelde orta derecede lateritizasyon göstermektedir. Lateritin oluştuğu kayaç, magma kaynaklı (siyenit, manto) kayaçlar değildir. Minim-Martap plato yatağı demirce zengin boksit yatağı, Danielle platosu demirli boksit yatağı, Yolan platosu boksitik demir madeni yatağıdır ve Terra-Rosa genelde kaolinitik boksitten oluşmuştur. Danielle platosu ve Minim-Martap yatağının ana kayacı orta pH'lı (bazik – asidik karakteristiği) mafik bazaltik-andezitli volkanik kayaçlarından, Yolan orta pH'lı ultramafikten mafiğe bazaltik-andezitli volkanik kayaçlarından ve Terra-Rosa bazik bazaltik-andezitli volkanik kayaçlarından oluştuğu düşünülmüştür.