Miras sözleşmesinin sona ermesi

Mirasbırakanın, ölümünden sonra hüküm ifade etmesini istediği emirlerini, sağlığında birtakım hukuki müesseseler çerçevesinde belirtmesi mümkündür. Mirasbırakanın ölümünden sonrasına ilişkin arzularını içeren iradesini açıklarken tabi olduğu şekil şartları olarak adlandırılan şekli anlamda ölüme bağlı tasarruflar, vasiyetname ve miras sözleşmesi olarak karşımıza çıkabilir. Vasiyetname, tek taraflı bir ölüme bağlı tasarruf türü iken; miras sözleşmesi, tarafların karşılıklı olarak birbirlerini bağladıkları iki taraflı ölüme bağlı bir hukuki işlemdir. Miras sözleşmesinin sözleşmesel ve bağlayıcı niteliği, sözleşmenin sona ermesi hususunda önem arz etmektedir. Vasiyetnameden farklı olarak, miras sözleşmesini tek taraflı olarak her zaman ve serbestçe ortadan kaldırmak mümkün değildir. Bu ölüme bağlı tasarruflar ancak, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 546. maddesinin ikinci fıkrasına dayanılarak mirasçılıktan çıkarma hallerinden birinin bulunması hâlinde ve Türk Medeni Kanunu'nun 547. Maddesi çerçevesinde sağlararası edim borcunun yerine getirilmemesi sebebi ile tek taraflı olarak sonlandırılabilmektedir. Bu sona erme hâllerine ek olarak, miras sözleşmesinin iptal yaptırımı sonucunda hükümsüz kalması, kendiliğinden sona ermesi ve sözleşmenin taraflarının anlaşarak miras sözleşmesini ortadan kaldırması da mümkündür. Bu kapsamda, tezin birinci bölümünde, genel çerçevede miras sözleşmesine ilişkin bilgilere yer verilmiştir. Tezin ikinci bölümünde miras sözleşmelerinin kurulması ve miras sözleşmelerine ilişkin yokluk ve kesin hükümsüzlük hâlleri incelenmiştir. Tezin üçüncü bölümünde ise miras sözleşmesinin Kanun gereği kendiliğinden sona erme hâlleri ile iradi sona erme hâlleri ayrıntılı olarak ele alınmıştır. Miras sözleşmesinin iradi sona erme hâlleri kapsamında Türk Medeni Kanunu'nun 546. maddesinin ikinci fıkrası ile 547. maddesi çerçevesinde miras sözleşmesinden dönme hakkı incelenmiştir. Mirasbırakanın, miras sözleşmesinin yapılmasından sonra miras sözleşmesi ile bağdaşmayan tasarruflarının bulunması hâlinde, miras sözleşmesinin hükümden düşmesinin ve miras sözleşmesinden dönmenin söz konusu olup olmayacağı değerlendirilmiştir. Anahtar kelimeler: Ölüme bağlı tasarruf, miras sözleşmesi, bağlayıcılık, sona erme, dönme.