Miyosen dönem Anadolu Equidae'lerinin taksonomik ve paleoekolojik incelenmesi

Equidae familyasına ait fosil buluntular, dikkat çekici evrimleri ve değişen çevresel koşullara adaptasyonları nedeniyle habitatlarının paleocoğrafyası, paleoekolojisi ve paleobiyocoğrafyası hakkında önemli bilgiler sağlar. Bu nedenle, bu çalışmanın temel amacı, Equidae familyasının üyelerinin morfometrik özellikleri, habitatları ve paleo-çevre koşullarının evrimini nasıl kontrol ettiği arasındaki bağlantıyı ortaya çıkarmaktır. Anadolu sınırları içinde Equidae fosil kaydı olarak toplam 67 veri elde edilmiştir ve bu verilerde toplam 43 lokalite incelenmiştir. Bu lokalitelerin 6'sı Erken Miyosen, 7'i Orta Miyosen, 25'i Geç Miyosen, 2'si Erken Pliyosen ve 7'i Geç Pleistosen dönemlerine buluntu vermektedir. İncelenen bütün türlerin MN zonlarına önem verilerek yaşam tablosu oluşturulmuştur. Anadolu dışında Yunanistan ve İran buluntuları da incelenmiş ve Yunanistan'dan toplam 29 veri elde edilmiştir ve bunlar toplamda 10 lokalite olarak incelenmiştir. Lokalitelerin tamamı Geç Miyosen buluntusu vermektedir ve toplamda 1 cins ve 12 tür bulunmaktadır. İran için ise toplamda 5 veri elde edilmiş ve bu veriler sadece 1 lokalitede çıkan buluntulardan oluşmaktadır. Toplamda 3 cins ve 5 tür ile temsil edilen lokalite Geç Miyosen buluntuları vermektedir. Dört parmaklı Hyracotherium'dan üç parmaklı Mesohippus'a, devamında bariz bir şekilde orta parmağı üzerinde koşmasına rağmen hala 2. ve 4. parmaklarını koruyan Merychippus ve Hipparion'a, son olarak da artık işlevsiz parmaklardan tamamen kurtulmayı başarmış Pliohippus ve Equus'a kadar bütün cinslerin taksonomik olarak incelenmesi yapılmıştır. Öncelik olarak Anadolu üzerinde yaşamış cins ve türlerin ve devamında İran ve Yunanistan lokalitelerinde yaşamış cins ve türlerin taksonomik incelenmesi yapılmış olup en eski üç parmaklı Anchitherium'dan tek parmaklı Equus'a kadar ki evrimsel süreçte üç parmaklı, Sinohippus, Plesiohipparion, Cremohipparion, Cormohipparion, Hipparion ve Hippoterium cinsleri incelenmiştir. Çalışma dahilindeki tüm cins ve türlerin gerek vücut gerekse diş morfolojileri, yaşadıkları ortamlar ve diyetleri ele alındığında incelenen fosil buluntularının habitatları, Erken Miyosen tarafından yoğun bitki örtüsü ve ortak subtropikal orman bitki örtüsü ile karakterize edildi; bu, Geç Pleistosen çağına doğru giderek seyrekleşen (bitki örtüsü) ve daha açık araziler, bozkır çayırları haline geldi. Son olarak kurak step iklimine dönüşür. Anahtar Kelimeler: Anadolu, Equidae, Miyosen, Paleoekoloji.