Mizah içerikli illüstrasyonlarda espri yaratma yöntemlerinin incelenmesi

Gülmek, insanlığın ruhudur. Zaman zaman haşarılıkları vardır, alay eder, hataları düzeltir. Kimi zaman yücedir, kimi zaman yasaklanandır. Mizah insanoğlunun zekasının parıltısıdır. Dolayısıyla bu öz, özellikle mizahi illüstrasyonda ve tüm sanat alanında yer bulmuştur. Gülmenin yazılı tarihi ve felsefesi antik Yunanla başlar. Aristotales'in, Platon'un gülme hakkındaki görüşleri, tek tanrılı dinlere kaynaklık etmekle kalmaz, dahası günümüz modern zamanların mizah kuramlarına da esin kaynağı olur. Başta üstünlük kuramı, uyumsuzluk kuramı ve rahatlama kuramı olmak üzere 300'ün üzerinde kuram, gülmenin sıra dışı gizemini açıklamaya çabalamıştır. Grafik sanatının görselleştirme dallarından biri olan 'mizahi illüstrasyon esprisinin nasıl yaratıldığı' bu tezin ana amacı olmuştur. Yöntem olarak önce mizahın tarihi, kuramları ve türleri irdelenmiştir. Ardından da mizahi illüstrasyonun tarihi gelişim süreci ele alınmıştır. Sanatçıların mizahi illüstrasyon eserlerini, göstergebilim yöntemleriyle incelemenin yanı sıra yurt içinden ve yurt dışından yetkin mizahi illüstrasyon sanatçılarıyla, esprilerini nasıl buldukları konusunda ropörtajlar yapılmış ve sanatçıların mizah yaratma yöntemleri ortaya konulmuştur. Mizah olgusunun kuramlarla açıklanıp açıklanamayacağı, mizahi illüstrasyonlar bağlamında sorgulanmış ve neticede farklı sonuçlarla karşılaşılmıştır. Dolayısıyla mizahın komleks bir yapı içerdiği ve sadece kuramlarla açıklamanın pek olası olmadığı ortaya konulmuştur.