Mizah tarzları ve mizah yoluyla başa çıkmanın travma sonrası büyüme ile ilişkisinin incelenmesi

Mizah bireylerin kendilerini ifade etmek için kullandığı psikolojik, sosyolojik ve felsefi yönleri bulunan çok boyutlu bir iletişim aracıdır. Toplumlara egemen gücü eleştirebilecek bir alan bahşeden mizah, bireylerin şahsi zorlantılarında da kolaylaştırıcı etkiye sahiptir. Mizah yoluyla başa çıkma kavramı stresli yaşantılar karşısında mizahın bir başa çıkma stratejisi olarak kullanımına işaret etmektedir. Ancak tek bir mizahtan bahsetmek güç olup kişilerin kullanım şekline bağlı olarak farklı biçimleri bulunmaktadır. Bu çalışmada mizah yoluyla başa çıkmanın ve mizah tarzlarının travmatik yaşantı sonrası bireylerde görülebilen olumlu değişiklikleri tanımlayan travma sonrası büyüme kavramı ile ilişkisi incelenmiştir. Araştırmada Mizah Tarzları Ölçeği, Mizah Yoluyla Başa Çıkma Ölçeği, Travma Sonrası Büyüme Envanteri ve sosyodemografik bilgi formu kullanılmıştır. Çalışmaya 18-25 yaş aralığında 187'si erkek, 398'i kadın toplam 585 kişi katılım göstermiştir. Yapılan analizler sonucunda mizah yoluyla başa çıkmanın travma sonrası büyüme ile ilişkili olduğu görülmüştür. Kendini geliştirici mizah tarzının kullanımı arttıkça benlik algısında, yaşam felsefesinde ve başkalarıyla ilişkilerde değişim artmaktadır. Kendini yıkıcı mizah skoru arttıkça yaşam felsefesinde değişim skoru düşmektedir. Cinsiyet ve sosyoekonomik düzey değişkenlerine göre mizah yoluyla başa çıkma ve mizah tarzları arasında bir farklılaşma bulunmamıştır. Sayısal bölüm öğrencilerinde mizah yoluyla başa çıkmanın sözel bölüm öğrencilerine göre daha fazla olduğu görülmüştür. Sözel öğrencilerinin eşit ağırlık öğrencilerine göre katılımcı mizah skorları; sayısal bölüm öğrencilerinin eşit ağırlık ve sözel bölüm öğrencilerine göre kendini yıkıcı mizah skorları daha yüksek bulunmuştur. Anahtar Kelimeler: Mizah Yoluyla Başa Çıkma, Mizah Tarzları, Travma Sonrası Büyüme