MK-801'le oluşturulan beyin hasarına karşı diyete katılan cevizin koruyucu etkilerinin incelenmesi

Sinir sistemi hastalıkları hastayı olduğu kadar toplumun da yaşam kalitesini etkilemektedir. Yaşam kalitesindeki bozuklukların yanı sıra hastalıkların tedavi süreçleri de, ekonomiye önemli bir yük getirmektedir. Bundan dolayı oluşturulan hayvan modelleri üzerinde çeşitli koruyucu tedavi yöntemleri denenerek hastalıklar daha başlamadan önlenmeye çalışılmaktadır. Sinir sistemi üzerinde son yıllarda yapılan araştırmalar cevizin faydalı etkisinin olabileceğini ortaya çıkarmıştır. Bu çalışmada MK-801 kimyasalıyla oluşturulan deney modelinde BALB/C farelerde beyin hasarı gerçekleştirilmiştir. Çalışma her grupta 8 erkek BALB/C fare olacak şekilde 5 gruptan oluşmaktadır. Gruplar; kontrol grubu, %9 ceviz grubu, MK-801 grubu, %6 ceviz+MK-801 ve %9 ceviz+MK-801 gruplarından oluşmaktadır. Çalışmada kontrol grubu ile MK-801 grubu normal yemle, %9 ceviz grubu yemine %9 oranında ceviz katılan yemle, %6 ceviz+MK-801 grubu yemine %6 oranında ceviz katılan yemle ve %9 ceviz+MK-801 grubu da yemine %9 oranında ceviz katılan yemle 1 ay boyunca beslenmiştir. Besleme süresi boyunca hayvanlara herhangi bir ilaç uygulaması yapılmamıştır. Bu süre sonunda MK-801, %6 ceviz+MK-801 ve %9 ceviz+MK-801 gruplarına 14 gün boyunca intraperitoneal yolla MK-801 (1mg/kg) uygulanmıştır. Aynı süre boyunca kontrol ve %9'luk ceviz gruplarına da fizyolojik tuzlu su (10 ml/kg) uygulaması yapılmıştır. Deneylerden sonra tüm hayvanlar sakrifiye edilip beyin hücrelerinde apoptozis ve demiyelinizasyona bakılmıştır. Hücrelerde apoptozisin gözlenmesi için Tunel boyası, miyelin tabakası için de Kluver-Barrera ve miyelin temel protein boyaları kullanılmıştır. Değerlendirmelerde ceviz yedirilen gruplarda istatistiksel olarak apoptozis ve demiyelinizasyonun MK-801 grubundan daha iyi olduğu ancak kontroller kadar iyi olmadığı gözlenmiştir. Hayvanların deney başlangıcı ve deney sonunda ki ağırlıkları karşılaştırıldığında ise ceviz yedirilen grupların ağırlıklarının diğer gruplara göre istatistiksel olarak daha yüksek olduğu saptanmıştır. Sonuç olarak ceviz yemenin beyindeki dejenerasyona karşı nispeten iyi geldiği ancak kilo alımına da sebep olduğu görülmüştür. Gelecekte cevizin oranı azaltılarak farklı antioksidanlarla ya da çeşitli egzersiz uygulamalarıyla kombinasyonlarının yapılarak konunun derinlemesine araştırılmasının faydalı olacağına inanılmaktadır.