Model temelli fen ve matematik etkinliklerinin ortaokul öğrencilerinin günlük hayat problemlerini çözme becerilerine etkisi

Bu tez çalışmasında, fen bilgisi kavramlarının öğretiminde ve günlük hayatta karşımıza çıkan bazı matematik kavramlarının (grafik okuma ve uzamsal düşünme) anlaşılamamasından kaynaklanan ve fen bilgisi konuları arasında yer alan (madde-ısı ve Güneş sistemi) soyut olguların öğrenme zorluklarından yola çıkılarak, ortaokul öğrencilerinin matematik ve fen bilgisinde ortak olan bu kavramları model temelli öğrenme yaklaşımı ile günlük hayat problemlerini çözme becerilerini geliştirmeleri amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda karma yöntemin desenleri arasından eşzamanlı üçgenleme deseni tercih edilmiş, yarı deneysel desen dahilinde tek gruplu ön test-son test şeklinde tasarlanmıştır. Uygulama 2023-2024 eğitim öğretim yılı ikinci döneminde bir devlet okulunda 7. ve 8. sınıfta öğrenim gören toplam 13 öğrenci (N7.sınıf=7; N8.sınıf=6) ile ders dışı etkinlikler kapsamında gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın veri toplama araçları Pekbay (2017) tarafından geliştirilen Günlük Yaşama Dayalı Problem Çözme Becerileri Testi (GYDPÇBT), araştırmacı tarafından geliştirilen model temelli etkinlik kağıtları, araştırmacı gözlemleri, ses kayıtları ve yarı yapılandırılmış mülakatlardır. Günlük Yaşama Dayalı Problem Çözme Becerileri Testi ön ve son test olarak uygulanmış her ikisi arasında da 6 farklı model temelli fen ve matematik kavramlarını içeren problem çözme etkinlikleri her hafta bir etkinlik çalışması olacak şekilde yürütülmüştür. Model temelli problem çözme etkinlikleri geçmiş yıllarda yayınlanan PISA sorularından uyarlanmıştır ve problem çözme becerileri Polya'nın problem çözme aşamaları baz alınarak geliştirilen rubrik ile değerlendirilmiştir. Seçilen 6 öğrenci ile de yarı yapılandırılmış mülakatlar gerçekleştirilmiştir. Araştırma sonucunda model temelli etkinliklerin öğrencilerin günlük hayata dayalı problem çözme becerilerini geliştirdiği sonucu ortaya çıkmıştır. Öğrencilerle yapılan görüşmeler ve gözlemler neticesinde günlük yaşama dayalı fen ve matematik kavramlarının öğretiminde model kullanımının öğrencilerin ilgisini çektiği, derslere karşı motive oldukları ve modellerin derslerde kullanımı yönünde olumlu bakış açısı geliştirdikleri belirlenmiştir.