Yük birleştirme problemlerinin etmen teknolojisi kullanılarak modellenmesi ve çözülmesi

Özellikle karayolu taşımacılığı yapan lojistik organizasyonları etkili operasyon kararları alabilmek için bazı problemlerle karşılaşmaktadırlar. Bu problemlerle daha çok müşteri siparişlerinin belirsiz olduğu ve bu siparişlerin anlık değişikliklere maruz kaldığı durumlardaki yük/kapasite/rota planlama ve yük birleştirme kararlarının alınması sırasında karşılaşılır. Klasik modelleme ve karar destek sistemleri genellikle bu tarz dinamik problemleri tatmin edici ve kabul edilebilir bir zaman içerisinde çözme konusunda yetersiz kalmaktadırlar. Sistem bilimi ve yazılım mühendisliğinde oldukça yeni sayılan etmen-tabanlı yaklaşımlar, özellikle çoklu-etmen modelleri bu tarz dinamik problemlerin modellenmesinde etkili bir yaklaşım sunmaktadır. Bu sistemler genellikle belirsiz bir sistem çevresinde çalışırlar ve bu sistemler problem çözümlerinde çok karmaşık etkileşimler içerirler. Çoklu-etmen modellerinin karayolu taşımacılığı alanındaki karmaşık problemlerin çözümünde etkili bir yöntem olduğu düşünülmektedir. Bu motivasyonla birlikte bu tez çalışmasında çoklu-etmen tabanlı bir yük birleştirme karar verme yaklaşımı önerilmiştir. Bu yaklaşımla birlikte bir konteynır kapasitesinden daha küçük ve dinamik olarak sevkiyatlarının yapılması gereken siparişlerin yük birleştirme kararları sistem içerisinde tanımlanan yazılım etmenleri tarafından yapılmaktadır. Bir konteynır kapasitesinden daha küçük olan siparişlerin araçlara atanmasında veya araçlarda birleştirilmesinde, önerilen model içerisine yerleştirilmiş olan görüşme (müzakere) mekanizması kullanılmıştır. Önerilen yaklaşım araçların boş konteynırlarla kat ettikleri yol miktarını, sistem tarafından reddedilen yük miktarlarını, taşıma operasyonlarının ortalama maliyetlerini ve sistem karlılığını performans göstergesi olarak kabul etmektedir. Önerilen sistem bazı statik test problemleri ile test edilmiştir. Önerilen model aynı zamanda belirsizliğin bulunduğu bir sistem çevresinde benzetim yapılarak test edilmiştir.