Tüketicilerin dikkatini daha sürdürülebilir seçeneklere yönlendirmek için gıdaların görsel doku karmaşıklığının değiştirilmesi: Türk sütlaç örneği

Tüketici tercihleri geçmişten günümüze çeşitli çalışmalarda duyusal analiz yöntemleri kullanılarak incelenmiştir. Bu incelemelerde görsel öğelerin (Raghubir, 2011; Diamond, 2013) ve dokuların (Civille, 2011) önemi vurgulanmıştır. Bu çalışmalar nöropazarlama alanında yaygın olarak kullanılmış olup bu alanda farklı çalışmalar da geliştirilmiştir. Araştırmacılar tüketicilerin bilinçli ya da bilinçsiz seçimlerini, yönelimlerini ve etkileyen faktörleri araştırmışlardır. Bu çalışma, ürünlerin görsel dokusal özelliklerini kullanarak tüketicilerin dikkatini daha sürdürülebilir seçeneklere yönlendirmenin mümkün olup olmayacağına odaklandı. Bu yaklaşım, dünya çapında önemli sorunlar haline gelen gıda üretiminden kaynaklanan karbon emisyonları ve su kirliliği gibi sorunlara çözüm bulmayı amaçlamaktadır. Bu araştırmada model gıda ürünü referans örneği olarak geleneksel bir tatlı olan sütlaç seçilmiştir. Sütlaç miktarı yarıya indirildi ve çalışma örneklerini oluşturmak için dört farklı dokusal özelliğe sahip daha sürdürülebilir bitki bazlı ürünler kademeli olarak eklendi. Görsel duyusal analiz için görsel uyaranlar hazırlandı ve bilgisayara yüklendi. Ürünlerin ikili karşılaştırmaları, izole bir ortamda, Yeditepe Üniversitesi öğrencileri arasından rastgele seçilen yüz katılımcıyla gerçekleştirildi. Sonuçların analizinde açıklayıcı analizler, t-testi ve ANOVA yapılmıştır. Dokusal karmaşıklıktan belli karmaşıklığa kadar katılımcıların ürün tercihi arttı. Açıkça, katılımcılar orijinal tarif yerine azaltılmış süt içeriğine sahip değiştirilmiş sütlü tatlıyı tercih ettiler; bu da ürünün yapısal karmaşıklığı değiştikçe sığır eti türevi sütle ilişkili karbon emisyonlarında azalmaya yol açtı. Ayrıca ürünlerin enerji değeri, doku karmaşıklığıyla birlikte belirli noktalara kadar azalmıştır. Ayrıca menü formatında ürün açıklamasına yer verilmesinin tüketicilerin tercihlerine etkisi incelenmiştir. Bu unsurun tüketicilerin tercihlerini de etkilediği tespit edilmistir. Bu çalışmaya dayanarak sektör, bilinçli veya bilinçsiz olarak tüketicileri daha sürdürülebilir bir gelecek için daha sürdürülebilir seçeneklere yönlendirebilir. Anahtar Kelimeler: dokusal karmaşıklık, gıda duyusal, görsel doku, sürdürülebilirlik