Modulor'un bedeni

Modulor'u okumanın kuşkusuz birçok yolu var: İki ciltlik melez bir toplam, bir söylemler ve polemik kitabı, bir otobiyografi olarak okunması mümkündür. Bir mimarlık kitabı, bir kehanetler dizisi, hatta bir dehanın mimarlığına matematik ve sanat dolayımıyla ulaşmanın yolu olarak okunması mümkündür. Elbette tüm bunlar yarım yüzyıldan beri yapılmıştır ve yapılmaktadır da. Ancak ?Modulor'un Bedeni? başlıklı bu çalışma, Modulor'u bir metonimi, hatta bir alegori olarak ele almayı yeğlemektedir. Temel iddia, Modulor'un bir mimarlık kitabı olmanın ötesine geçtiği, aşkınlık iddialarıyla bedenler üzerinde yepyeni bir mimarlık siyasetini belirlemeye çalıştığıdır. Modulor tarihsel olarak, (Michel Foucault'nun olağanüstü bir yetkinlikle tanımladığı) disiplin toplumlarının konvansiyonlarına sahip çıkarak, (Gilles Deleuze'ün tanımladığı) denetim toplumları çağının eşiğinde, bedenler için yepyeni bir çerçeve üretir. Ama bu kez, (Hardt ve Negri'nin İmparatorluk'ta ele aldıkları gibi,) denetim bizzat Modulor'u kullananlar, onun içinde yaşayanlar ve onunla tasarım yapanlar tarafından üretilip yayılacaktır. Modulor, geometrik bir biyo-hijyen ölçeği olarak, (öjenik projede olduğu gibi) imha etmenin değil, sınırsızca tekrarın tasarım teknolojisidir. Tasarımın tasarımını yapmak: Le Corbusier tasarımcıların kolayca kullanacakları bir ölçüler ölçeğiyle `tasarımın altını'na ulaşmayı -bizzat yapılarında etkin biçimde kullanarak- vaz etmiştir. Ama Modulor egemen metre ve inç sistemlerinin yerine bireysel bir ölçek koyarak standartları devirmek gibi devasa bir direnişe görünüşte girişirken, bedeni çerçeveleyerek, aşkınlıktan medet umarak, faydacılıktan vazgeçmeyerek, cinsiyetçiliği sürdürerek, tarihselciliğe sadık kalarak, kendi kendini çelmelemiştir. Öte yandan, Modulor'un yapamadığını, yani geometri yoluyla bedenleri kuşatıp politikasızlığa kapatma işini, bugünün ?Roma'sı olmayan İmparatorluk?unun başardığı görünüyor. İşte tam da bu nedenle Modulor'u bir alegori olarak okumak gerek. Mimarlık, Modulorik olanla, Frye'nin `kafes' metaforuyla açıkladığı pratiklerin güç çizgilerini izleyerek, hesaplaşmasını sürdürmek zorundadır. Anahtar Kelimeler: Aşkınlık, beden, büyük kapatılma, cinsiyetçilik, Charles-Èdouard Jeanneret, denetim toplumları, erillik, evrenselcilik, faydacılık, içkinlik düzlemi, kent, Le Corbusier, mimarlıkta oran, modern mimarlık, modulor, organsız beden, panoptikon, Unité de Habitation, uyum, yirminci yüzyıl mimarlığı.