Fethiye mikrokozmosunda ticarileştirilmiş koruma: Doğal ve kültürel mirası birlikte yeniden düşünmek

Bu sosyolojik çalışma, doğa ve kültürel mirasın korunmasının birlikte ele alınması gerektiğini savunmaktadır. Koruma söyleminin ardına gizlenen yıkımı anlayabilmek için bu tez, Ticarileştirilmiş Koruma kavramını ortaya koymaktadır. Bu kavram, kapitalist sistemde koruma politikalarının yıkımı engellemek yerine nasıl meşrulaştırdığını ve ekonomik kazanç uğruna araçsallaştırıldığını ortaya koyar. Nitel bir araştırma yöntemiyle yürütülen bu çalışmada derinlemesine mülakatlar, TÜİK verileri ve yazılı materyallerden yararlanılmış; doğa ile kültür arasındaki güçlü ilişki gözler önüne serilmiştir. Çalışma, birinin yok oluşunun diğerini de beraberinde getirdiğini ortaya koymaktadır. Fethiye mikrokozmosunu merkeze alan bu araştırma, ekolojik ve kültürel yıkımın aynı sistemsel dinamikler—özellikle turizm, emlak yatırımları ve neoliberal politikalar—tarafından şekillendirildiğini göstermektedir. "Koruma" adı altında uygulanan politikaların, çoğu zaman doğa ve kültürü paketleyip pazarlayarak toplulukları kendi çevrelerinden ve miraslarından uzaklaştırdığı tespit edilmiştir. Özellikle genç kuşaklar, kültürel köklerinden ve doğal çevrelerinden koparıldıkça kimliklerini ve aidiyet hissini kaybettiklerini ifade etmektedir. Bu tez, neoliberal çerçevede uygulanan koruma politikalarına yönelik eleştirel literatüre katkı sunmakta ve kültürel ile doğal mirasın ayrıştırılamaz bir bütün olarak ele alınması gerektiğini vurgulamaktadır. Akademisyenleri ve politika yapıcıları, doğa ve kültürün ortak kırılganlıklarını tanımaya ve koruma anlayışını sermaye birikimi yerine süreklilik, adalet ve toplumsal bakım temelli bir yaklaşımla yeniden inşa etmeye çağırmaktadır. Anahtar Kelimeler: Ticarileştirilmiş koruma, kültürel miras, ekolojik koruma, neoliberalizm, kimlik, metalaşma, Türkiye