Monizm ve düalizme karşı biyolojik doğalcılık: John Searle

Analitik zihin felsefesi tarihindeki baskın görüşler olan materyalizm ve düalizmden farklı bir yaklaşım sergileyen Searle'ün biyolojik doğalcılık teorisi, bu çalışmanın temel konusunu oluşturmaktadır. Zihinsel olanı fiziksele indirgemeyen ve aynı anda zihne farklı bir ontolojik kategori atfetmeyen biyolojik doğalcılığa göre, zihin beynin üst seviye bir özelliğidir. Zihin anlayışının merkezine bilinci yerleştiren Searle'ün ana amacı, bilincin öznelliğinin zihnin bilimsel incelenmesinde bir sorun yaratmayacağını göstermektir. Zihin felsefesindeki hâkim görüşler ile zıtlık oluşturan bu iddiayı temellendirmek adına materyalizm ve düalizm ile bir hesaplaşma içerisine giren Searle, bu akımlarda var olduğunu iddia ettiği kavramsal yanlışlıklardan yola çıkarak alternatif bir bakış açısı geliştirmektedir. Bu bakış açısının en önemli unsurlarından bir tanesini de yapay zekâ argümanına karşı öne sürdüğü Çin odası düşünce deneyi oluşturmaktadır. Çin odası düşünce deneyi Searle'ün bütüncül zihin anlayışını kavramak açısından önemli iddialar içermektedir. Bu deneyle Searle'ün esas hedefi, bilgisayar programları gibi sentaktik işleyişe sahip olan yapıların, anlamsal içeriğe sahip olamadıklarından onlara ait bir zihnin varlığından söz etmenin yanlış olacağını gerekçelendirmektir. Bu çalışmada, bu gerekçelendirmenin sistematik yapısı ayrıntılı olarak ele alınacak olup, iddialarına karşı sunulan anti-tezlerin haklılıkları da objektif bir yaklaşım ile değerlendirilmeye çalışılacaktır. Searle'ün başka zihinler problemi hakkındaki muhtemel görüşleri de Çin Odası argümanından hareketle yorumlanacak ve biyolojik doğalcılık içerisine adapte edilmeye çalışılacaktır. Son olarak Searle'ün zihin felsefesindeki özgün duruş noktasının çağdaşları üzerinde bıraktığı etkiler ile birlikte alanı içerinde bulunduğu konum değerlendirilecek ve öznellik, niyetlilik, nedensellik, niteliksellik gibi kavramlar üzerine kurduğu zihin teorisinin sunduğu argümanlar eleştirel bir bakış açısıyla ele alınacaktır. Bu bağlamda, zihin felsefesi alanında geleneksel yaklaşımlardan farklı bir tarzı benimseyen Searle'ün bütüncül zihin anlayışının analitik değerlendirilmesinin yapılması ile Türkiye'deki yetersiz sayıdaki zihin felsefesi çalışmalarına mütevazı bir katkı yapılması hedeflenmektedir. Anahtar Kelimeler: John Searle, Biyolojik Doğalcılık, Zihin, Bilinç