Monoklonal gammopatı olgularının klinik ve biyokimyasal analizi(2 yıllık Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi deneyimi)

Bu çalışmada farklı poliklinik ve kliniklere başvuran hastalardan immün fiksasyon elektroforezi (İFE) istenme endikasyonlarını, hastaların klinik ve laboratuvar bulguları ile korelasyonunu saptamayı ve kesin tanı almış monoklonal gammopati (MG) olgularının sınıflamasını yaparak klinik dökümünü çıkarmayı amaçladık. Çalışmaya Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi'nde Aralık 2013 - Temmuz 2016 tarihleri arasında 4474 farklı hastanın İFE sonuçları alındı. MG saptanan 472 hasta retrospektif olarak değerlendirildi. Hastalar yaş, cinsiyet, serum ve idrar İFE sonuçları, İFE istemi yapılan klinikler, İFE istenme endikasyonları ve kesin tanıları ile incelendi. Hastaların medyan yaşı 64 (17-90); toplam 472 hastanın %47.5'i kadın %52.5'i erkekti. İFE isteminin %74'ü Hematoloji, %13.1'i İç Hastalıkları, %5'i diğer İç Hastalıkları birimleri tarafından, geriye kalanlar diğer poliklinikler tarafından farklı endikasyonlarla istenmişti. MG saptanan 472 hastanın %59,5'inde multipl myelom ön tanısı, %13,3'ünde lenfoma ön tanısı, %2,5'inde polinöropati, %0.4'ünde amiloidoz ön tanısı ile İFE istendiği görüldü. 114 hastada ise farklı nedenler ile IFE istenildiği ya da istem nedenine ulaşılamadığı görüldü. Kesin tanı almış ve MG olan olgularda, %44,5 plazma hücre hastalıkları ve %14,6 lenfoproliferatif hastalıklar saptandı. MG'ye non-hematolojik hastalıklardan en sık romatolojik hastalıklar eşlik etmekteydi. MG olan hastaların serum İFE Ig ve hafif zincir dağılımında en sık IgG kappa MG (%35,3), 2. sıklıkta IgG lambda MG (%10,8) saptandı. İdrar İFE izotip dağılımlarında ise en sık kappa hafif zincir MG (%5,6), 2. sıklıkta lambda hafif zincir MG (%2.4) saptandı. Sonuç olarak, İFE'nin en sık hematoloji ve diğer iç hastalıkları birimleri tarafından istendiği ve İFE istenme nedeninin en sık multiple myelom ve lenfoproliferatif hastalıkları saptamaya ve takibine yönelik olduğu görülmüştür. Bunun dışında özellikle polinöropati ile seyreden durumlar, otoimmün hastalıklar gibi açıklanamayan, farklı klinik prezentasyonla gelen ve nadir görülen birçok hastalıkta da MG saptanma olasılığı düşünülmeli ve diğer bölümlerdeki hekimlerin bu konu ile ilgili farkındalığı arttırılmalıdır.