Montaj hattı işçi atama ve dengeleme problemi için çok amaçlı genetik algoritma: Bir otomotiv yan sanayisinde uygulama

Yüksek miktardaki üretim adetleri ve endüstrileşme ile montaj hatları, imalat sektöründe oldukça önemli bir yere sahiptir. Montaj hattı tasarımında, temel problem, görevlerin ve işçilerin iş istasyonlarına uygun bir biçimde atanamamasıdır. Bu problem genellikle iki sınıfa ayrılır. Biri, belirli çevrim süresine ulaşmak için gerekli iş istasyonlarının en aza indirilmesidir; diğeri ise sınırlı işçilerle çevrim süresinin enküçüklenmesidir. Montaj hattı işçi atama ve dengeleme (MHİAD) problemi, gerçek montaj hatlarında ortaya çıkan ancak son zamanlarda akademik alanda popüler olan yeni bir montaj hattı dengeleme problem türüdür. Ayrıca, her işçinin iş yapabilme kabiliyeti ve performansı farklı olduğu için işçilerin görev süreleri de değişkenlik gösterebilmektedir. Bu çalışmada, çevrim süresini ve karesel yük atama amaçlarını birlikte ele alan çok amaçlı MHİAD Tip-2 problemi dikkate alınmıştır. Problemin çözümü için, ağırlıklıtoplam skalerleştirmeli genetik algoritma (GA) yaklaşımı önerilmiştir. Tez çalışması, kablo donanımları üreten bir otomotiv yan sanayisinde uygulanmıştır. Parametre değerlerinin uygun seçilmesi algoritmanın performansını etkileyeceğinden, parametre kalibrasyonu için tam faktöriyel deney tasarımı kullanılmıştır. Önerilen GA'nın parametreleri, irace'ten elde edilen sonuçlarla ve Mutlu, Polat ve Supciller (2013)'in aynı problem tipi için önerdikleri uygun GA parametreleri kullanılarak elde edilen sonuçlarla kıyaslanmıştır. Tam faktöriyel deney tasarımı yöntemi ile daha iyi sonuçlar elde edilmiştir. Ek olarak, amaçların farklı göreceli ağırlık değerlerinin sonuç üzerindeki etkisi incelenerek duyarlılık analizi yapılmıştır. Önerilen çok amaçlı modelin gerçek-hayat problemi için makul zamanda uygun çözümler üretebildiği gösterilmiştir.