Morbid obez ve obez çocuklarda psikopatolojilerin ve yavaş bilişsel temponun değerlendirilmesi

Çağımızın en büyük halk sağlığı sorunlarından biri sayılan obeziteyi Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) aşırı ve anormal yağ birikimi olarak tanımlamaktadır. Çocukluk ve ergenlik döneminde sıklığı gittikçe artan obezite, yetişkinlik dönemi obezitesine de doğrudan katkıda bulunur. Obezite gelişimine katkıda bulunan birçok faktör vardır. Bunlar çevresel, genetik, hormonal, yaşam tarzına bağlı endojen veya eksojen obezite olabilmektedir. Obezite sıklığı hem erişkinlerde hem de çocuklarda özellikle düşük ve orta gelirli ülkelerin kentsel bölgelerinde hızla artmaktadır. Küresel boyutta çocukluk obezitesinin 1975'ten bu yana 8 kat arttığı görülmüştür. Çocukluk çağında gittikçe artan obezite prevelansına bağlı olarak; tip 2 diabetes mellitus, hipertansiyon, yağlı karaciğer hastalığı, obstruktif uyku apne sendromu ve dislipidemi dahil birçok yetişkin dönem hastalığı zemini oluşmaktadır. Çocuklarda obeziteye en çok neden olan şey; genetik yatkınlığı olan çocuklarda fazla kalori alımıdır. Bu da pozitif enerji dengesine neden olmaktadır. Her ne kadar en sık neden bu olsa da çoğunlukla tek bir neden olmadığından bu çağda obezite değerlendirilirken nedenler ve komorbiditeler incelenmelidir. Bunların incelenmesi yaşam tarzı müdahaleleri beraber hedefe yönelik girişim yapılmasını sağlar. Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu(DEHB) temelde iki ana semptom kümesi içerisinde toplanmaktadır. Bu iki ana semptom kümesi ise dikkat eksikliği baskın tip ve hiperaktivite baskın tip olarak ayrılmaktadır. Bu iki tip arasında her ne kadar bazı farklılıklar olsa da kendi aralarında geçişkenlik göstermektedir. DEHB'nin özellikle dikkat eksikliği alt tipinde görülen ve hiçbir semptom kümesine oturtulamayan bir grup hasta mevcuttur. Bu grup hastada görülen; harekete geçmede zorlanma, uyuşuk olma, uykulu görünme, kafası karışık gibi görünme, zihin bulanıklığı, çabuk yorulma benzeri semptomlar Yavaş Bilişsel Tempo(YBT) denilen başka bir belirti grubu altında kümelenmiştir. Her ne kadar bazı otoritelerce DEHB varyantı olarak düşünülse de son dönemde YBT'nin başka bir hastalık olduğu görüşü ön plandadır. Yavaş bilişsel tempo(YBT) özellikle DEHB'nin dikkat eksikliği alt tipiyle beraber görülmekle birlikte DEHB'ye sıklıkla eşlik eden davranım bozukluğu, karşıt olma karşıt gelme bozukluğu(KOKGB)' den ziyade depresyon, anksiyete bozukluğu ve sosyal içe çekilme ile daha sık komorbiditesi mevcuttur. Literatürde YBT ve çocukluk çağı obezite arasındaki ilişkiyi değerlendiren bir araştırma bulunmamaktadır. Bu çalışma bu alanda literatürde olan boşluğu doldurmayı ve çocukluk çağı obezitesinin psikiyatrik komorbiditelerle ilişkisine farklı bir pencereden bakmayı amaçlamaktadır.