Morchella sp. ve pleurotus sp. kültüründe kullanılan atık mantar kompostunun antioksidan, antimikrobiyal ve enzimatik aktivitesinin belirlenmesi

Şapkalı mantar yetiştiriciliği yiyecek olarak tercih edilen bir ürün olması nedeni ile her geçen gün artmaktadır. Mantar yetiştiriciliği gıda üretiminin yanında lignoselülozik atık maddelerin biyoteknolojik geri dönüşümünün yapıldığı proseslerden biridir. Bu proses sonucunda kalan kompost atığı farklı şekillerde değerlendirilmektedir. Bu çalışmanın amacı; Morchella esculenta ve Pleurotus ostreatus kültürü sonrasında kalan atık kompostun antioksidan, antimikrobiyal ve enzimatik etkilerinin varlığı yönünden değerlendirilmesidir. Antioksidan kapasitesinin belirlenmesinde spektrofotometrik DPPH (2,2-difenil-1-pikrilhidrazil) yöntemi kullanılmıştır. Karşılaştırmalı çalışmalar sonucunda Pleurotus ostreatus atık kompostunun n-hekzan ekstraktlarının metanol ekstraktlarından daha yüksek antioksidan kapasitesine sahip olduğu belirlenmiştir. Antimikrobiyal aktivite, ekstraktların dilüe edilen konsantrasyonlarının Bacillus cereus ( NRRL-B-3711), Enterococcus feacalis (ATCC 29212), Escherichia coli (ATCC 35150), Pseudomonas aeruginosa (ATCC 15442), Staphylococcus aureus (ATCC 25923) ve Candida albicans (ATCC 64548) test mikroorganizmaları üzerine etkileri ile belirlenmiştir. Elde ettiğimiz sonuçlara göre antimikrobiyal aktivite profili kültüre edilen mantar türüne, kompost tipine ve kullanılan ekstraksiyon solventine göre değişmektedir. Enzimatik aktivitenin belirlenmesinde DNS (Dinitrosalisilik asit) (amilaz ve selülaz), ABTS 2,2'Azinobis (3-etil-bezotiazolin 6 sülfonat (lakkaz) ve kuyu difüzyon yöntemi (proteaz) kullanılmıştır. Test edilen çoğu Pleurotus ve Morchella ekstraktı iyi amilaz ve lakkaz aktivitesi gösterse de, proteaz ve selülaz aktivitesi saptanmamıştır. Çalışmamızda elde ettiğimiz sonuçlar mantar atık kompostlarının biyoaktif molekül kaynakları olarak kullanılabileceğini göstermektedir.