Motorlu araçlar için blokzincir tabanlı kimlik doğrulama ve sicil kayıt yönetim sistemi

Motorlu kara taşıtları sahiplerinin yasal olarak araçlarıyla ilgili yapmak zorunda oldukları birçok yükümlülükleri vardır. Bu yükümlülükler hem diğer sürücülerin ve yayaların güvenliğini sağlamayı hem de devletin düzenleyici işlevini yerine getirmesini amaçlar. Motorlu taşıtlar vergisi, zorunlu araç sigortası, araç muayenesi, egzoz muayenesi, çeşitli tescil kayıtları, köprü, otoyol geçiş ödemeleri, trafik ihlal ve cezaları, kaza ve onarım takibi gibi birçok işlemlerin yapılmasında araç sahipleri sorumludur. Bu işlemler, birçok resmi ve özel kurumun kendi bilgi işlem ve veri yönetim sistemleri üzerinden yapılmaktadır. Mevcut araç veri yönetim sistemleri hem araç sahiplerinin hem de araçla ilgili çeşitli bilgi ve belgelere ihtiyaç duyan kurumların verilere erişimine doğrudan açık değildir. Kurumlar, merkezi yapıda olmaları nedeniyle tek nokta hatası sorunlarıyla karşı karşıya kaldıkları gibi siber saldırılara karşı da savunmasızdır. Ayrıca, araçlarla ilgili verilerin farklı kurumlarda olması, verilere erişimin kısıtlı ve şeffaf olmaması, verilerin suistimale ve manipülasyona açık olması, eksik ve tutarsız verilerin varlığı, çeşitli hile ve dolandırıcılıkların yapılmasına fırsat vermekte, ikinci el araç alım satım süreçlerinde güvensizliğe sebep olmaktadır. Bu çalışmada, araçlarla ilgili mevcut sorunların çözümüne katkı sağlayabilecek birçok kuruluşun işbirliğinin sağlandığı, güvenli, güvenilir ve şeffaf bir şekilde veri yönetimine imkân veren Blokzincir Tabanlı Araç Kimlik ve Sicil Sistemi (BAKSİS) adında yeni bir modeli öneriyoruz. Bu model ayrıca işlemlere ait belge ve dosyaların güvenli bir şekilde, bütünlüğünün korunarak depolanması için özel IPFS dağıtık dosya depolama sistemine sahiptir. Önerilen model de Türkiye'de araç sicil kayıt ve tescil işlemlerinde rol alan kuruluşların katılımından oluşan özel ve özelleştirilmiş blockchain ağı, Hyperledger Fabric blockchain platformu kullanılarak oluşturulmuştur. Tasarlanan blockchain ağında katılımcı olan kurum ve kuruluşların rollerine ve yetkilerine göre yazılmış akıllı sözleşmeler sayesinde, güvenilir bir iş birliği oluşturularak, araç sicil bilgileri için eksiksiz bir kayıt geçmişi sağlayan değişmez bir defter üzerinde kaydedilmesi sağlanmaktadır. Modelin tek bilgisayarda ve sanal makine uygulaması üzerinde çalıştırılan simülasyon uygulamasında yapılan performans testleri sonucunda sistemin 200tps'lik iş yükü altında saniyede 70tps işlem hacmine sahip olduğunu ve işlemlerin maksimum onay gecikme süresinin 33.07s ulaştığı belirlenmiştir. Sistemde 10 farklı istemci üzerinden kademeli olarak 1000tps ye kadar artırılarak gönderilen okuma-sorgu işlemlerinde %97 oranında verim elde edilmiştir.