Mısır (Zea mays L.) varyetelerinde sentetik herbisitlerden 2,4-d, atrazin ve metolachlor'un yol açtığı fizyolojik ve biyokimyasal değişiklikler

Bu tez çalışmasında üç mısır varyetesine ait fidelerde, 2,4-D, metolachlor ve atrazin adlı sentetik herbisitlerin farklı konsantrasyonlarının oluşturduğu toksik etkiye bağlı fizyolojik ve biyokimyasal cevaplar araştırıldı. Bitki materyali olarak kullanılan mısır varyeteleri; Zea mays L. saccharata standart tohumu, Zea mays L. Danona cv. ve Zea mays L. Advanta 2898 cv. hibrit tohumları kullanıldı. Her bir mısır varyetesi için 15 günlük fideler, aynı sayıda fideden oluşan 4 gruba ayrıldı ve herbisit'in 4 farklı dozu uygulandı. Fidelere yapılan tüm uygulamalarda kökten hidrofonik yöntem tercih edildi. Farklı muameleler görmüş fidelerde kök- sürgün boy artışı, fidede taze ağırlık başına düşen kuru ağırlık miktarı gibi büyüme parametreleri tespit edildi. Ayrıca yaprakta pigment analizi, kök ve yaprakta prolin (PRL), malondialdehit (MDA), redükte glutatyon (GSH)/okside glutatyon (GSSG) oranı, süperoksit dismutaz (SOD), katalaz (CAT) analizleri yapıldı. Elde edilen sonuçlara göre; fidelerin büyüme parametreleri üzerinde 2,4-D için daha belirgin olmak üzere üç herbisit de inhibitif etkiye yol açtı. Ayrıca her üçü de yapraklardaki pigment (klorofil (a+b), karotenoid) yıkımlarını arttırdı. 2,4-D uygulanan fidelerin köklerinde MDA miktarı arttı, yaprakta ise azaldı; PRL ve GSH/GSSG oranı kökte ve yaprakta arttı; SOD miktarı kökte azalmış, yaprakta ise arttı; CAT miktarı kökte ve yaprakta azaldı. Atrazin uygulanan fidelerde MDA miktarı kökte ve yaprakta arttı; PRL miktarı kökte tüm konsantrasyonlar için azaldı yaprakta 200 μM ve 500 μM için arttı; 1000 μM için azaldı, GSH/GSSG oranı hem kök hem de yaprakta azaldı; SOD miktarı kökte ve yaprakta arttı; CAT miktarı kökte ve yaprakta azaldı. Metolachlor uygulanan fidelerde MDA miktarı ise kökte ve yaprakta arttı; PRL miktarı kökte 100 μM ve 500 μM için arttı, 1000 μM için azaldı, yaprakta ise tüm konsantrasyonlar için arttı, sadece danona ve saf mısırda 1000 μM için azaldı; GSH/GSSG oranı kökte azaldı yaprakta ise arttı; SOD miktarı kökte ve yaprakta azaldı; CAT miktarı kökte ve yaprakta arttı. Genel olarak, 2,4-D'in toksik etkisi çok daha güçlü bulundu. Bu etki özellikle saf mısırda ciddi hasarlar meydana getirdi.