Muhammed Ali Han Dönemi Hokand Hanlığı (1822-1842)

1709 yılında Buhara Hanlığı'ndan ayrılarak müstakil hareket etmeye başlayan ve 1876 tarihinde Rus istilasına kadar Fergana Vadisi merkezli hüküm süren Hokand Hanlığı XIX. yüzyılın başlarında en geniş sınırlarına ulaşmıştır. Bizim çalışmamız Hokand Hanlığı'nın Mançular, Ruslar ve Buhara Emirliği ile mücadele ederek sınırlarını genişleten Muhammed Ali Han dönemini (1822-1842) kapsamaktadır. Tezimizde kaynaklardaki kısıtlı bilgiler çerçevesinde Muhammed Ali Han'ın biyografisini ortaya koymaya gayret ettik. Giriş ve dört bölümden oluşan tezimizin giriş kısmında kullandığımız ana kaynakların tanıtımına ve Fergana Bölgesi'nde etkili olan boyların dağılımına yer verdik. Birinci bölümünde; Hokand Hanlığı'nın çevresinde bulunan devletlerin 1822 yılındaki durumunu ortaya koyduk ve ayrıca Muhammed Ali Han'ın babası Ömer Han (1810-1822) dönemini anlatarak nasıl bir devlet devraldığını, nasıl bir siyasi zeminde tahta çıktığını yansıtmaya çalıştık. İkinci bölümde; Muhammed Ali Han'ın şehzadeliği, evlilikleri, tahta çıkışı, devlet kademelerindeki yaptığı değişiklikleri, Muhammed Ali Han dönemi Hokand edebiyat dünyasını dile getirdik. Üçüncü bölümde; Muhammed Ali Han'ın askeri seferlerini ve kurduğu diplomatik ilişkileri işledik. Dördüncü bölümde ise; Hokand Hanlığı ile Buhara Emirliği'nin mücadelelerini ve bunun arka planını ortaya koyduk. İki devletin mücadelesinin sonucunda Muhammed Ali Han ve ailesinin katledilmesi, devamında gelişen olayları yansıttık. Tezimizi hazırlarken çoğunlukla Hokand vakayinamelerinden yararlandık. Birinci ve ikinci el ana kaynakları özenle kullanmaya çalıştık. Hokand vakayinamelerinde verilen farklı bilgileri tenkit ederek okuyucuya tarafsız bir şekilde sunmaya özen gösterdik.